reactie

Sommige mensen kunnen onder wetenschappelijke artikelen zoals u die hier op Scientias.nl aantreft nogal onbehouwen reageren. Nieuw onderzoek wijst er nu op dat hun botte reacties grote invloed kunnen hebben op de manier waarop anderen tegen nieuwe technologieën aankijken.

Dat schrijven wetenschappers in het blad Journal of Computer-Mediated Communication. Ze trekken hun conclusies op basis van experimenten.

Experiment
De onderzoekers verzamelden 2338 mensen en lieten ze eerst een vragenlijst invullen. Deze vragenlijst vroeg de proefpersonen onder meer naar hun kennis van de wetenschap en hoe ze gewoonlijk met media omgingen. Ook werd de proefpersonen gevraagd of ze voor of tegen nanotechnologie waren. Daarna kregen de proefpersonen een artikel te zien dat over nanotechnologie ging. In het artikel werden op neutrale wijze de voor- en nadelen (risico’s) van nanotechnologie behandeld. Onder het artikel stonden reacties die netjes of onbehouwen waren. Een voorbeeld van zo’n onbehouwen reactie was: “Als je de voordelen van het gebruik van nanotechnologie niet ziet, ben je een idioot”. De nette reacties kwamen inhoudelijk op hetzelfde neer, maar waren veel netter geformuleerd. Zo verwezen deze reageerders bijvoorbeeld niet met behulp van krachttermen naar andere reageerders.

Opvallend

“Het meest opvallende – en misschien ook wel meest zorgwekkende – aspect van ons onderzoek is dat het artikel over nanotechnologie neutraal was: met evenveel informatie over risico’s en voordelen,” zo schrijven de onderzoekers. “De onbehouwenheid van online gebruikers, die leken zijn op het gebied van nanotechnologie, leidde tot een sterk gepolariseerd beeld als het gaat om de risicoperceptie omtrent nanotechnologie. Deze studie suggereert dat de perceptie omtrent wetenschap online niet alleen door de aangeboden informatie, maar ook door beschaafde of onbeschaafde standpunten van anderen wordt beïnvloed. Hoewel het internet nieuwe deuren opent voor het publiekelijk maken van opkomende technologieën, geeft het ook een stem aan niet-deskundige en soms onbehouwen individuen.”

Nog meer vragen
Zodra de proefpersonen het artikel en de onbehouwen of nette reactie eronder hadden gelezen, kregen ze weer een vragenlijst voorgelegd. Ze kregen vragen over het artikel en de reacties, maar ook over hoe ze tegen de risico’s en de voordelen van nanotechnologie aankeken. Ook werden de demografische gegevens van de proefpersonen verzameld en moesten de proefpersonen aangeven hoe religieus ze waren.

Perceptie
Uit het onderzoek blijkt dat onbehouwen reacties invloed hadden op de wijze waarop mensen tegen nanotechnologie aankeken. Mensen die tegen nanotechnologie waren en werden blootgesteld aan botte reacties vonden nanotechnologie daarna nog riskanter dan mensen die ook reeds tegen waren, maar nette reacties zagen. Hetzelfde gold voor mensen die zeer religieus waren. Mensen die zeer religieus waren, waren na het lezen van botte reacties sterker geneigd om nanotechnologie als riskant te bestempelen dan mensen die minder religieus waren en botte reacties te zien kregen.

“Net zoals politici op tv op onbehouwen wijze zien debatteren, leidt tot polarisatie, zo kunnen onvriendelijke en verbolgen reacties op een blog tot polarisatie bij bezoekers leiden,” zo concluderen de onderzoekers in hun paper. “De effecten van online onbeschaafdheid kunnen nog wel eens veel sterker zijn voor bekendere en controversiële wetenschappelijke kwesties zoals evolutie versus intelligent design of klimaatverandering.” Het onderzoek onderschrijft eerdere studies waaruit bleek dat mensen wanneer ze een artikel gaan lezen al verwachtingen hebben over in hoeverre het artikel deugt. Mensen focussen zich daarbij mogelijk op informatie die reeds past bij het beeld dat ze van een onderwerp hebben. Informatie die daar niet bij past, wordt genegeerd. Zo wordt het beeld dat mensen van een onderwerp hebben eigenlijk continu versterkt. “En het lijkt erop dat online onbehouwenheid deze polarisatie wellicht aandrijft.”