geiser

Cassini is niet gebouwd om leven te detecteren, maar kan tijdens de duik wel meer inzicht geven in de leefbaarheid van de maan.

Tegen het eind van de middag (Nederlandse tijd) duikt Cassini door geisers afkomstig van Saturnus’ maan Enceladus. Het is de diepste duik die ooit in deze geisers is gemaakt. Tijdens de duik is Cassini slechts 48(!) kilometer van het oppervlak van Enceladus verwijderd.

Oceaan
Uit eerder onderzoek van Cassini is al gebleken dat onder het dikke pak ijs dat Enceladus bedekt, een oceaan te vinden is. Deze oceaan is waarschijnlijk ook de bron van de vele geisers die ijsdeeltjes, waterdamp en organische moleculen in de lucht spuiten. Door dwars door deze geisers heen te vliegen, kunnen we dus een beter beeld krijgen van de oceaan onder het dikke pak ijs.

Hydrothermale activiteit en leven
Hydrothermale activiteit vindt plaats wanneer zeewater de interactie aangaat met gesteente en er een warme, met mineralen geladen oplossing ontstaat. Ook in aardse oceanen vindt hydrothermale activiteit plaats en deze is belangrijk gebleken voor diverse organismen die diep in de oceanen leven en het zonder zonlicht moeten stellen. Zij ontlenen er energie aan.

Hydrothermale activiteit
En onderzoekers willen dolgraag meer over die oceaan weten. Eerder onderzoek van Cassini suggereert namelijk dat er op de maan sprake is van hydrothermale activiteit. En dat betekent dat hier wellicht de ingrediënten die nodig zijn voor het ontstaan van eenvoudige levensvormen, te vinden is. De scheervlucht van Cassini is niet bedoeld om eventueel leven te detecteren, maar moet wel duidelijk maken hoe leefbaar de oceaan onder het ijs nu eigenlijk is.

Werk aan de winkel
Zo moet Cassini uitzoeken hoeveel hydrothermale activiteit (zie kader) er exact is. Ook willen onderzoekers graag weten hoeveel ijs er in de lucht verdwijnt. Op basis daarvan kunnen ze wellicht concluderen hoelang Enceladus al zo actief is. Cassini heeft de geisers eerder op veel grotere hoogte al bestudeerd. Onderzoekers willen nu kijken hoe de geisers op beperktere hoogte in elkaar steken. Mogelijk zijn daar veel meer zware moleculen, waaronder organische moleculen, te vinden.

Dit is één van de laatste scheervluchten langs Enceladus. Er staat er hierna nog eentje gepland en wel in december. Tijdens deze scheervlucht passeert Cassini het oppervlak van de maan op zo’n 5000 kilometer en doet deze meer onderzoek naar de warmtestroom vanuit het hart van de maan. Daarna zal Cassini onder meer Saturnus nog van dichtbij gaan bekijken en herhaaldelijk in het gebied tussen Saturnus en zijn ringen duiken. Als ook die klus erop zit, krijgt Cassini de opdracht zich in de atmosfeer van Saturnus te boren en komt de missie tot een einde.