Onderzoekers hebben een computerprogramma ontwikkeld dat net zo denkt als mensen en een IQ-score van 150 kan behalen.

Tegenwoordig wordt intelligentie gemeten aan de hand van IQ-tests. Om hoog te scoren moet u onder meer patronen zien te achterhalen. Wij mensen kunnen dat wel. Maar voor een computer is dat lastiger: een pc scoort tijdens een IQ-test vaak veel lager dan het menselijke gemiddelde van 100 punten.

Waarom?
Onderzoeker Claes Strannegård besloot daar verandering in te brengen. “Ik denk dat het voor kunstmatige intelligentie een fundamentele uitdaging is om programma’s te ontwikkelen die qua intelligentie aan dezelfde criteria voldoen als mensen,” zo legt Strannegård ons uit wanneer we hem vragen waarom het zo belangrijk is om dergelijke programma’s te ontwikkelen.

WIST U DAT…
…onlangs uit onderzoek bleek dat IQ-tests niet alleen over intelligentie, maar ook over motivatie gaan?

Uniek
Het resultaat is een computerprogramma dat grotendeels denkt zoals mensen denken. Het programma is in twee opzichten uniek, zo vertelt Strannegård. Op het gebied van prestaties is het uniek omdat het tests waarin een patroon moet worden gedetecteerd glansrijk doorstaat. “Het scoort 150, terwijl de andere programma’s die op dit moment op de markt zijn onder de 100 scoren.” En ook qua ontwerp is het programma bijzonder. Het bevat namelijk een model van de manier waarop mensen problemen oplossen. En dat is direct ook het punt waarop dit programma zich van andere programma’s onderscheidt. “Onze programma’s verslaan conventionele programma’s, omdat we wiskunde en psychologie met elkaar combineren.” Een voorbeeldje. Stel u krijgt de volgende rij cijfers voorgelegd: 1, 2,… Wat volgt er op 2? Wij mensen zeggen 3. Maar het kan ook een rijtje zijn dat er zo uitziet: 1,2,1 of 1,2,4. Die antwoorden zijn in het oog van een computer allemaal goed. Maar welk antwoord moet er dan gegeven worden? Omdat de meeste mensen het rijtje 1,2,3 hebben geleerd is de kans ietsje groter dat het gezochte antwoord 3 is. Daar komt dus niet alleen een stukje logica, maar ook een stukje psychologie bij kijken. En dat hebben de onderzoekers ingebouwd.

Menselijk
Dat heeft wel consequenties. “Onze methode kan gebruikt worden om patronen in data met een psychologische component op te sporen,” vertelt Strannegård in een persbericht. “Bijvoorbeeld financiële data. Maar het is niet zo goed in het vinden van patronen in wetenschappelijke data, omdat de menselijke geest daar niet bij betrokken is.”

We kunnen heel veel van dit computerprogramma en dit onderzoek leren, zo vertelt Strannegård ons wanneer we hem vragen wat hij met zijn studie wilde bereiken. Zo blijkt uit het onderzoek dat vraagstukken waarin patronen moeten worden gevonden een sterke psychologische en culturele component hebben. Ook kan het onderzoek bijdragen aan beter oplossingen voor problemen die samenhangen met kunstmatige intelligentie. “Het idee is om de zoektocht naar oplossingen voor deze problemen te versnellen door alleen te kijken naar oplossingen die voor het menselijk brein beschikbaar zijn. Dit is namelijk in veel gevallen voldoende, bijvoorbeeld wanneer de oplossingen (die een computer aanlevert, red.) ook begrijpelijk moeten zijn.”