Projectmanager Stephan Ulamec laat aan Scientias.nl weten dat het zeer onwaarschijnlijk is dat we ooit nog in contact komen met de lander.

In een wanhopige poging nog één keer contact te leggen met komeetlander Philae gaven onderzoekers de lander half januari opdracht om zijn reactiewiel in te schakelen. Gehoopt werd dat de lander van positie zou veranderen, daarbij het stof van zijn zonnepanelen zou schudden en weer voldoende zonne-energie kunnen verzamelen om in actie te komen of in ieder geval contact op te nemen met de aarde.

Komt het nog goed?
Inmiddels zijn we in februari beland en horen we weinig van de Europese ruimtevaartorganisatie. En dus blijft de vraag: komt het ooit nog goed met Philae?

Geen contact
We namen contact op met Stephan Ulamec, Philae-projectmanager en vroegen hem of er inmiddels al iets van de lander is vernomen. “Helaas niet. Het laatste contact was 9 juli,” zo vertelt hij aan Scientias.nl.

Beweging
Onduidelijk blijft of Philae de opdracht om zijn reactiewiel in te schakelen, heeft ontvangen. “We kunnen enkel zeggen dat er geen contact is geweest met Philae nadat we het commando hebben verstuurd. Het is niet heel waarschijnlijk, maar het zou kunnen dat de lander in beweging is gekomen, maar er nog niet in geslaagd is om contact te leggen.”

Het verhaal van Philae
Philae landde in november 2014 op komeet 67P/C-G. Een prestatie van wereldformaat. Maar al snel blijkt de landing anders te zijn verlopen dan gepland. De lander slaagt er niet in zich aan het oppervlak vast te klemmen en stuitert over de komeet heen. Uiteindelijk landt deze daardoor op een andere plek dan gepland. En die landingsplek blijkt niet zo handig te zijn; Philae bevindt zich in de schaduw van een klif en heeft daarom de grootste moeite om voldoende zonne-energie te verzamelen. Na enkele dagen onderzoek is de energie op en valt Philae in slaap. In de zomer van 2015 wordt de lander nog enkele malen wakker en legt contact met de aarde, maar inmiddels is dus al meer dan een half jaar niks van Philae vernomen.

Onwaarschijnlijk
Begin januari gaf ESA aan dat de tijd drong. De komeet waarop Philae zich bevindt, haast zich momenteel van de zon vandaan. Dat betekent dat het steeds kouder wordt op de komeet. Tegen het einde van januari werd op de komeet een temperatuur van -51 graden Celsius verwacht. Dat is veel te koud voor Philae om actief te zijn. En dus – zo stelde ESA feitelijk – moest een eventueel contact met de lander voor het einde van de maand gelegd worden. Dat is dus niet gelukt. “Het is inderdaad zeer onwaarschijnlijk dat we nog contact krijgen met de lander,” bevestigt Ulamec.

Trots
Zo langzamerhand lijkt alle hoop op contact met Philae dus vervlogen. Maar dat is voor het Philae-team zeker geen reden om bij de pakken neer te gaan zitten, zo stelt Ulamec. “Ik ben heel blij met wat we bereikt hebben. We moeten niet toestaan dat de teleurstelling omtrent het feit dat we sinds juli geen contact meer hebben gehad het enthousiasme over wat we tijdens en kort na de landing hebben kunnen doen, overschaduwt.”

Contact mag er dan misschien niet meer in zitten: het is mogelijk dat we de lander nog wel een keertje gaan zien. ESA denkt momenteel na over de wijze waarop zij de missie van Rosetta – de ruimtesonde die rond komeet 67P/C-G cirkelt – wil laten eindigen. Eén van de mogelijkheden is dat Rosetta afdaalt richting de komeet. Het is niet waarschijnlijk dat Rosetta na de landing nog operationeel is, maar tijdens de afdaling kan het zomaar zijn dat deze Philae kan zien. “We hopen op hoge resolutie-beelden van de lander en Abydos (de landingsplek van Philae, red.).”