Onder meer de vorm van onze oren zorgt ervoor dat het geluid van nagels die over een schoolbord bewegen, ondraaglijk is.

Onderzoekers hebben eerder al ontdekt welke frequentie ‘pijnlijke’ geluiden ongeveer hebben. Maar de exacte frequenties en waarom bepaalde geluiden pijn doen? Dat bleef een raadesel.

Luisteren
Wetenschappers beten zich in dat vraagstuk vast. Ze lieten proefpersonen geluiden horen en de proefpersonen moesten deze beoordelen. Nagels die over een krijtbord bewegen, werd gezien als één van de meest irritante geluiden.

Veranderen
Vervolgens pasten de onderzoekers de opnames van al die geluiden aan. Ze haalden bepaalde frequenties eruit of voegden die aan het geluid toe. Ook veranderen ze de geluiden door bijvoorbeeld het herrie-achtige deel of het schrapende deel van het geluid te verwijderen. De proefpersonen kregen de geluiden weer te horen. Een deel kreeg ook te horen waar het geluid vandaan kwam. De rest van de proefpersonen niet. Terwijl de proefpersonen luisterden, keken de onderzoekers hoe erg geluiden de luisteraars aangrepen door onder meer de hartslag en bloeddruk te meten.

WIST U DAT?

…wetenschappers materiaal ontwikkeld hebben dat geluid maar in één richting doorlaat?

Frequentie
Dat levert duidelijke resultaten op. Zo blijken onplezierige geluiden weldegelijk een fysieke reactie op te leveren. En de frequenties die verantwoordelijk waren voor onplezierige geluiden, bleken vaak ergens tussen de 150 en 7000 hertz te zitten (deze frequentie is vergelijkbaar met het geluid van de menselijke stem). De onplezierige geluiden zaten meestal tussen de 2000 en 4000 hertz. Het verwijderen van zo’n irritante frequentie maakte het gemakkelijker om naar het geluid te luisteren. Het verwijderen van bijgeluiden zoals bijvoorbeeld een schrapend geluid maakte geen verschil.

Perceptie
Maar er is meer aan de hand. Het bleek namelijk ook nog uit te maken of mensen wisten waar het geluid vandaan kwam. Als de onderzoekers de mensen vertelden dat ze zouden horen hoe nagels over een schoolbord bewogen dan vonden de mensen dat geluid minder onplezierig dan wanneer ze voordat ze hetzelfde geluid te horen kregen, verteld werden dat het een muzikale compositie was. De fysieke reactie was in beide gevallen echter hetzelfde.

Vorm
De onderzoekers vermoeden dat de vorm van ons oor ervoor zorgt dat sommige geluiden pijn doen. Het oor blijkt bepaalde frequenties (onder meer die tussen de 2000 en 4000 hertz) te versterken.

Uiteindelijk moet het onderzoek ervoor zorgen dat geluiden die nu irritant zijn (bijvoorbeeld een schel piepende machine), minder irritant worden. Bijvoorbeeld door kleine aanpassingen te doen. Maar daarvoor is nog wel nader onderzoek nodig.