Onderzoek wijst uit dat de verschillende groepen haaien hier om beurten op jacht gaan en zo voorkomen dat ze in elkaars vaarwater belanden.

Voor de kust van Florida leven meerdere soorten haaien: stierhaaien, zandbankhaaien, zwartpunthaaien, tijgerhaaien en geschulpte en grote hamerhaaien. Je zou je kunnen voorstellen dat het regelmatig tot conflicten leidt, bijvoorbeeld over voedsel. Maar de haaien leven vreedzaam zij-aan-zij. En nieuw onderzoek onthult nu de drijvende kracht achter die vredige samenleving: de ploegendienst.

Het onderzoek
Onderzoekers voorzagen de haaien van zendertjes waarmee ze de bewegingen van de vissen nauwgezet konden volgen. En al snel zagen ze dat de soorten om beurten actief waren. “We ontdekten dat stierhaaien vooral actief waren in de vroege ochtend, tijgerhaaien vooral rond middaguur, zandbankhaaien in de middag, zwarttiphaaien in de avond en geschulpte en grote hamerhaaien’s nachts,” stelt onderzoeker Karissa Lear.

De aanpak heeft meerdere voordelen voor de haaien zelf. “Het vermindert de competitie om voedsel. En voor sommige soorten verkleint het ook de kans dat ze door grotere haaien worden opgegeten.”

Hiërarchie
Maar hoe wordt nu bepaald wie wanneer jaagt? Volgens de onderzoekers speelt de onderlinge hiërarchie hierbij een belangrijke rol. “De timing (van de jacht, red.) wordt waarschijnlijk zeker deels bepaald door hiërarchie, waarbij minder dominante roofdieren gedwongen worden om in minder optimale perioden te jagen en zo de grotere haaien te vermijden.”

Differentiatie
Het onderzoek onthult een fraai voorbeeld van wat onderzoekers niche differentiatie noemen. Het is een manier waarop soorten die eigenlijk concurrenten van elkaar zijn, toch naast elkaar kunnen bestaan. Soms moeten soorten zich daartoe specialiseren in andere prooien of bronnen van voedsel. En soms gebruiken ze simpelweg net andere gebieden om voedsel te verzamelen. Of ze doen dat op net iets andere momenten, zodat ze elkaar niet voor de voeten lopen.

Bijzonder
Die laatste tactiek blijken haaien voor de kust van Florida nu dus ook omarmd te hebben. En dat is best een bijzondere ontdekking. Want nog niet eerder hebben onderzoekers mariene roofdieren ‘in ploegendiensten’ zien jagen. Het is sowieso een vrij zeldzame manier om grondstoffen in de natuur te delen, zo merkt Lear op. Toch sluit ze niet uit dat onderzoekers met deze om beurten jagende populaties voor de kust van Florida nog maar het topje van de ijsberg zien. “(Deze manier om grondstoffen te delen, red.) kan in weinig bestudeerde mariene ecosystemen weleens veel vaker voorkomen dan we denken.”

De studie van Lear en collega’s geeft niet alleen meer inzicht in de gedragingen van haaien, maar kan ook van belang zijn voor het behoud van haaiensoorten die op steeds meer plaatsen onder druk staan. “Een beter begrip van de mechanismen die mariene roofdieren in staat stellen om naast elkaar te bestaan, kan ons helpen om gezonde, roofdierrijke mariene systemen te behouden,” denkt Lear.