Het zonnestelsel en het Melkwegstelsel blijven niet altijd zoals ze nu zijn. Over vijf miljard jaar breken er grote veranderingen aan. Niet alleen staat de zon op het punt om te ‘sterven’, ook het Melkwegstelsel krijgt het zwaar te verduren. Het sterrenstelsel botst tegen die tijd met het Andromedastelsel. Hoe ziet dit er allemaal uit? Tijd voor een sprong in de tijd!

Op dit moment is de zon, een gele dwergster, zo’n 4,6 miljard jaar oud. Gele dwergen gaan meestal zo’n tien tot dertien miljard jaar mee. Over vijf miljard jaar is de zon dus een oudje en begint de aftakeling.

Waterstof is op
Een ster zoals de zon is een bol met gas, waarin waterstof wordt omgezet in helium. Per seconde wordt circa 700 miljoen ton waterstof omgezet in ongeveer 695 miljoen ton helium. Er is genoeg voorraad om dit proces miljarden jaren draaiende te houden.

Over vijf tot acht miljard jaar is er echter niet genoeg waterstof meer. Wanneer de waterstof in de kern op is, dan probeert de zon waterstof in helium om te zetten in een laag rond de kern. Omdat de temperatuur in deze laag hoger is dan in de kern neemt de stralingsdruk toe. Het gevolg: de buitenste schil van de zon zet zich enorm uit. De zon groeit.

De zon is nu nog relatief klein, maar de straal kan met een factor 250 toenemen wanneer de ster een rode reus wordt. Wetenschappers zien dit proces momenteel gebeuren bij andere sterren, zoals Betelgeuze in het sterrenbeeld Orion. De zon neemt toe tot een bol met een straal van 174 miljoen kilometer en slokt Mercurius, Venus en de aarde op. Mogelijk blijft Mars ongeschonden.

En wat gebeurt er met de mensheid? Wetenschappers denken dat de aarde tegen die tijd al miljarden jaren onbewoonbaar is. De verwachting is dat de aarde over een miljard jaar te warm is om op te leven. Houd echter rekening met de technologische en wetenschappelijke vooruitgang van de mensheid. Wie weet hebben mensen over een miljard jaar een idee gevonden om de baan van de aarde te vergroten. Of wellicht verhuizen we ooit naar andere (exo)planeten.

Hieronder een filmpje waarop te zien is hoe de zon groeit. Dit ziet er vanaf de aarde spectaculair uit!

Blijft de zon groeien? Nee. Op een gegeven moment verliest de zon de buitenste gaslagen en blijft de naakte, witte kern van de zon over. De ster blijft nagloeien als een witte dwerg. Wetenschappers denken dat witte dwergen miljarden jaren zichtbaar blijven. Ooit houdt het gloeien op en verandert de zon in een koude, zwarte dwerg.

WIST U DAT…

…het Andromedastelsel het verst verwijderde object is dat met het blote oog zichtbaar is? De afstand tussen Andromeda en de aarde is 2,2 miljoen lichtjaar.

Botsing met Andromeda
Dit is echter niet het enige probleem waar de mensheid mee te maken krijgt. Over ongeveer 4,5 miljard jaar botst het Melkwegstelsel waarschijnlijk met het Andromedastelsel. Het Andromedastelsel nadert ons met een snelheid van 120 kilometer per seconde. Het Melkwegstelsel en het Andromedastelsel zijn allebei zeer groot. Het Melkwegstelsel bestaat uit 100 tot 400 miljard sterren. Het Andromedastelsel heeft naar schatting één biljoen sterren.

Door de botsing met het Andromedastelsel ziet de Melkweg er over vijf miljard jaar heel anders uit. Kijk maar eens hieronder naar de artistieke impressies van NASA, waarop de botsing te zien is vanaf de aarde. Waarschijnlijk bestaat de aarde tegen die tijd niet meer, maar het geeft een aardig beeld van de situatie.


Door de botsing worden gaswolken in beide sterrenstelsels samengedrukt, waardoor veel jonge sterren en bolvormige sterrenhopen ontstaan. Na de eerste botsing duurt het honderd miljoen jaar voordat het Andromedastelsel een U-bocht maakt, om uiteindelijk samen te smelten met het Melkwegstelsel.

En de zon?
Vinden er veel botsingen plaats tussen sterren door de samensmelting van het Andromedastelsel met het Melkwegstelsel? Waarschijnlijk niet. Vergeet niet dat de Melkweg erg groot is en dat sterren ver van elkaar zijn verwijderd. Alleen al tussen de zon en de dichtstbijzijnde ster – Proxima Centauri – zit een indrukwekkende leegte van vier lichtjaar. Desondanks zullen er wel botsingen plaatsvinden. Dat is onvermijdelijk. De zon blijft waarschijnlijk gewoon bestaan.

Hieronder een interessante simulatie om te zien wat er gebeurt met de positie van ons zonnestelsel als het Andromedastelsel over 4,5 miljard jaar botst met het Melkwegstelsel. De paarse bal nabij de kern van de Melkweg verraadt de positie van het zonnestelsel.