antibiotica

Een primeur: wetenschappers hebben een dier ontdekt dat in staat is om antibiotica te maken. Tot nu dachten onderzoekers dat alleen bacteriën en schimmels in staat waren om antibiotica te produceren.

De onderzoekers bestudeerden het genoom van het insectachtige bodemdier Folsomia candida. Ze troffen er twee genen aan die nodig zijn om het enzym isopenicilline-N-synthase te maken. Dit enzym is nodig om antibiotica te produceren. Dat schrijven onderzoekers van de Vrije Universiteit Amsterdam, de universiteit Leiden, het Imperial College in Londen en het biotechnologiebedrijf DSM in het blad Molecular Biology and Evolution.

Darmen
De ontdekte genen zijn actief in de darmen van het bodemdier. Ze verschillen op onderdelen van de vergelijkbare genen die bijvoorbeeld schimmels hebben. Maar de stukjes DNA die met de functie van de enzymen te maken hebben, zijn precies hetzelfde als die van schimmels. De onderzoekers denken dan ook dat de genen ‘overgesprongen’ zijn van een schimmel of bacterie en in het genoom van het bodemdier zijn opgenomen. Dat is uniek: bacteriën wisselingen onderling regelmatig genetisch materiaal uit, maar overdracht van genetisch materiaal van bacteriën op dieren is zeldzaam.

WIST U DAT…

Genen
De onderzoekers zijn erin geslaagd om één van de twee genen die van belang zijn om isopenicilline-N-synthase te maken, te isoleren. Ze konden aantonen dat het gen een enzym produceert dat isopenicilline synthetiseert. Het is nog onduidelijk welk type antibioticum uit het isopenicilline gemaakt wordt.

Dat F. candida antibacteriële stoffen produceert, is niet zo heel gek. Het dier leeft in de bodem en wordt daar omringd door allerlei micro-organismen. Waarschijnlijk heeft het bodemdier de beschermende anti-bacteriële stoffen dan ook hard nodig.