“U voelt er niets van.” Dat zijn geruststellende woorden waarmee artsen de pijn van een procedure en het nocebo-effect aanzienlijk kunnen verminderen. Want de tegenhanger ervan – “Dit kan even pijn doen” – veroorzaakt mogelijk een week nadat de arts u dit toevertrouwde nog (denkbeeldige) pijn. Dat blijkt uit onderzoek van de universiteit van Hamburg.

Wetenschapper Arne May stelde de armen van 38 proefpersonen zes dagen lang bloot aan hitte. De helft van de groep kreeg te horen dat de pijn gedurende het experiment zou toenemen.

In werkelijkheid hield de onderzoeker de pijn voortdurend op hetzelfde niveau en werd de pijn minder: de proefpersonen raakten gaandeweg aan de hitte gewend. Toch gaven de proefpersonen die op de pijn waren voorbereid aan dat de pijn heftiger werd.

“Ik verwachtte niet dat het geven van negatieve informatie een week later nog effect zou hebben,” merkt onderzoeker Arne May op. De negatieve woorden veroorzaken een zogenaamd nocebo-effect, dit is de tegenhanger van het placebo-effect en staat voor het effect van negatieve verwachtingen.