denken

Wat zou jij doen als je mocht kiezen tussen stilletjes op een stoel zitten en nadenken of jezelf pijnlijke elektrische schokken geven? Opvallend genoeg kiezen sommigen toch voor de elektrische schokken, zo blijkt uit een onderzoek dat bewijst dat we heel slecht zijn in ‘niets’ doen.

De onderzoekers verzamelden een aantal studenten en zetten ze alleen in een kamer. De studenten mochten niets doen, alleen maar nadenken. De studenten brachten zes tot vijftien minuten in de kamer door. Na afloop vertelden ze de onderzoekers dat ze het heel onplezierig en moeilijk vonden om zich te concentreren. De onderzoekers herhaalden het experiment vervolgens met proefpersonen van allerlei leeftijden (variërend van achttien tot 77 jaar oud). Dat leverde exact dezelfde resultaten op. “Dat was verrassend,” vond onderzoeker Timothy Wilson. “Zelfs oudere mensen lijken het niet echt fijn te vinden om alleen met hun gedachten te zijn.”

Gadgets
Maar waarom vinden we dat niet fijn? Komt het door onze moderne tijd, waarin alles snel gaat en we eigenlijk geen moment rust meer hebben, omdat we altijd bezig zijn met onze smartphone en andere gadgets? De onderzoekers denken van niet. Ze vermoeden dat het feit dat we altijd met onze smartphones en andere gadgets bezig zijn juist voortkomt uit ons verlangen om altijd iets om handen te hebben. Ze wijzen erop dat uit eerdere onderzoeken bijvoorbeeld is gebleken dat Amerikanen hun vrije tijd doorbrengen door televisie te kijken, te lezen of andere mensen op te zoeken, maar slechts heel weinig of geen tijd besteden aan werkelijk relaxen of nadenken.

“Zelfs oudere mensen lijken het niet echt fijn te vinden om alleen met hun gedachten te zijn”

Pijnlijk
Mensen vinden het dus moeilijk en helemaal niet leuk om niks te doen. Maar – zo vroegen de onderzoekers zich af – zouden mensen liever niets doen dan iets vervelends doen? Ze namen de proef op de som. Ze zetten een aantal mensen – net als tijdens de voorgaande experimenten – in een kamer. Weer waren de proefpersonen alleen met hun gedachten. Alleen hadden ze nu ook de keuze om zichzelf een elektrische schok te geven. Voorafgaand aan het experiment hadden ze ook een elektrische schok gekregen, zodat ze wisten hoe dat voelde. Alle proefpersonen vonden dat zo akelig, dat ze verklaarden te willen betalen om geen tweede schok te hoeven ontvangen.

Als we alleen zijn, wordt alles anders
Maar alles werd heel anders toen de proefpersonen eenmaal vijftien minuten alleen met hun gedachten in het kamertje zaten. Maar liefst twaalf van de achttien mannen kozen er voor om op de knop te drukken en zichzelf een schok te geven. Zes van de 24 vrouwen deden datzelfde. Blijkbaar is alleen met je gedachten zijn voor sommige mensen zo naar dat ze zichzelf liever pijnigen om toch maar iets om handen te hebben. Dat opvallend meer mannen dan vrouwen dat doen, denken de onderzoekers wel te kunnen verklaren. Mannen zouden sensatiegerichter zijn.

Nader onderzoek moet aantonen waarom mensen het zo vervelend vinden om alleen te zijn met hun gedachten. Maar Wilson heeft daar al wel ideeën over. “Het brein is ontworpen om te participeren in de wereld. Zelfs wanneer we alleen zijn, zijn we gericht op de buitenwereld.”