Kinderen die een ouder verliezen door zelfmoord, hebben een grotere kans om zelf ook psychische problemen te ontwikkelen en door zelfmoord te sterven. Dat concluderen onderzoekers. Ook wanneer ouders door een ongeval of ziekte om het leven komen, beïnvloedt dat de kans op psychische stoornissen.

De onderzoekers bestudeerden 500.000 Zweedse kinderen, tieners en jong volwassenen die een ouder verloren waren door zelfmoord, ziekte of een ongeval. Ook was er een controlegroep waarin alle kinderen hun ouders nog hadden.

Zelfmoord
De kinderen die een ouder waren verloren door zelfmoord hadden een drie keer grotere kans om zelf ook zelfmoord te plegen. Als de kinderen achttien jaar of ouder waren toen de ouder zelfmoord pleegde, werd het risico niet groter. De kans dat kinderen wiens ouder zelfmoord had gepleegd, werden opgenomen met psychische problemen was twee keer zo groot.

Ongeval en ziekte
Kinderen die twaalf jaar of jonger waren en een ouder verloren door toedoen van een ongeval hadden in vergelijking met kinderen die beide ouders nog hadden twee keer zo’n grote kans om zelfmoord te plegen. De kinderen die hun ouder door ziekte verloren, hadden in vergelijking met de kinderen met beide ouders geen grotere kans om zelf door zelfmoord te overlijden. Beide groepen hadden wel dertig tot veertig procent meer kans om met psychische problemen te worden opgenomen.

Katalysator
Hoe en wanneer een ouder sterft, is van grote invloed op een kind, zo concluderen de onderzoekers. De kans is dan ook groot dat nog vele andere aspecten een rol spelen in het ontwikkelen van de eigen psychologische problemen en eventuele zelfmoordneigingen. “Als je op jonge leeftijd een ouder verliest door zelfmoord dan werkt dat als een katalysator voor zelfmoordneigingen en psychische stoornissen,” vertelt onderzoeker Holly C. Wilcox. “Maar het is aannemelijk dat ook factoren zoals de ontwikkeling, omgeving en genen hierbij wellicht zelfs tegelijkertijd samenkomen en het risico vergroten.

Zorg
Toch is er geen enkele reden om de moed te laten zakken. De kans dat kinderen van een door zelfmoord overleden ouder bijvoorbeeld zelfmoord plegen, is groter. Maar de meesten sterven niet door zelfmoordpogingen. Bovendien kunnen de factoren die de kans op zelfmoord vergroten en die niet genetisch bepaald zijn, worden aangepakt. Bijvoorbeeld door de kinderen kort na de dood van een ouder goed in de gaten te houden en zo nodig te verzorgen. “Kinderen zijn verrassend veerkrachtig. Een liefdevolle en ondersteunende omgeving en oplettendheid als het gaat om opdoemende psychische problemen kunnen zelfs de zelfmoord van een ouder compenseren.”

Het verlies van een ouder – ongeacht waardoor – vergrootte in alle gevallen de kans dat het kind in het criminele circuit terecht zou komen.