Nieuw onderzoek onthult dat de coronacrisis op lange termijn nauwelijks effect heeft op het klimaat.

Begin dit jaar namen talloze landen ingrijpende maatregelen om het coronavirus SARS-CoV-2 de pas af te snijden. Mensen kregen het advies zoveel mogelijk thuis te blijven, wat leidde tot lege stations, uitgestorven luchthavens en stille snelwegen. En dat resulteerde weer in een afname van de luchtvervuiling en uitstoot. Maar wie denkt dat de coronamaatregelen zo onbedoeld leidden tot een welkome beperking van de opwarming van de aarde heeft het mis, zo schrijven onderzoekers in het blad Nature Climate Change.

Het onderzoek
De onderzoekers berekenden – geholpen door mobiliteitsdata van Google en Apple – hoe de uitstoot van 10 verschillende broeikasgassen en luchtvervuilende stoffen tussen februari en juni in 123 landen is veranderd. Het onderzoek wijst uit dat de uitstoot van verschillende broeikas- en vervuilende stoffen gedurende de lockdown flink afnam. Zo nam de uitstoot van onder meer koolstofdioxide en stikstofoxiden wereldwijd gemiddeld tussen de 10 en 30 procent af.


Hoewel deze afname aanzienlijk is, wijzen vervolgberekeningen uit dat deze op lange termijn nauwelijks invloed heeft op het klimaat. Zelfs als de onderzoekers ervan uitgaan dat sommige coronamaatregelen tot het eind van 2021 gehandhaafd blijven, wijzen hun berekeningen uit dat de temperatuur hierdoor tegen 2030 slechts 0,01 graad Celsius lager uitvalt dan verwacht.

Tijdelijk
Dat het effect dat de coronamaatregelen op het klimaat hebben, zo klein is, is volgens de onderzoekers te verklaren door het feit dat ze tijdelijk van aard zijn. “De afname in emissies die we tijdens COVID-19 zagen, is tijdelijk en remt de klimaatverandering daardoor niet af,” bevestigt onderzoeker Corinne Le Quéré. En toch heeft COVID-19 ons op klimaatgebied wel iets belangrijks gebracht, stelt collega Christoph Keller. “De door de pandemie ingegeven afname in menselijke activiteiten biedt een unieke mogelijkheid om de menselijke impact op de atmosferische vervuiling beter te kwantificeren.”

Echte maatregelen
In andere woorden: COVID-19 onthult de impact die wij op ons klimaat hebben én – nog veel belangrijker – laat zien dat het echt mogelijk is om die impact te verkleinen. De onderzoekers pleiten er dan ook voor om in de economische herstelplannen die na de coronacrisis ontvouwd worden, klimaatvriendelijke keuzes te maken. In tegenstelling tot de tijdelijke emissiebeperkingen die in het kielzog van het coronavirus kwamen, kan een langdurige groene koers op de lange termijn wel echt een verschil maken. Sterker nog: als landen na de coronacrisis hun economieën op een klimaatvriendelijke manier weer opbouwen, kan de opwarming die tot 2050 verwacht wordt nog meer dan gehalveerd worden en ligt het meest ambitieuze klimaatdoel – de opwarming tot 1,5 graad Celsius beperken – nog binnen handbereik.


“De keuzes die we nu maken, kunnen ons de kans bieden om tot 2050 een extra 0,3 graden Celsius opwarming te voorkomen en zo de onder het huidige klimaatbeleid verwachte opwarming te halveren,” aldus onderzoeker Piers Forster. “Het onderzoek wijst tevens op mogelijkheden om de door het verkeer veroorzaakte luchtvervuiling te verminderen, door de inzet van voertuigen met een beperkte uitstoot, het gebruik van openbaar vervoer en fietspaden aan te moedigen. De betere luchtkwaliteit zal direct belangrijke gezondheidseffecten hebben en onmiddellijk leiden tot afkoeling.”

Collega Harriet Forster voegt toe: “Onze studie laat zien dat het werkelijke effect dat de lockdown op het klimaat heeft, klein is. Maar wat belangrijk is om nu te erkennen is dat we nu de mogelijkheid hebben om de economie een impuls te geven door te investeren in groene industrieën en dat kan een enorm verschil maken voor ons toekomstige klimaat.”