In 2006 verloor de dwergplaneet Pluto haar status als planeet. Wellicht had de ontdekking van het grote Kuipergordelobject Eris er iets mee te maken. Volgens metingen met de Hubble telescoop heeft Eris een diameter van 2.400 kilometer, terwijl Pluto een object is met een diameter van ruim 2.300 kilometer. Nu blijkt echter dat Eris waarschijnlijk kleiner is dan Pluto.

De ‘tiende’ planeet Eris werd in december 2005 gevonden door het team van Mike Brown van Caltech. Eris bevindt zich in de Kuipergordel voorbij Neptunus, een gebied met restafval van de vorming van het zonnestelsel. De afstand van Eris tot de zon varieert van 37 astronomische eenheden (1 AE = afstand aarde-zon) tot 98 astronomische eenheden. Op dit moment is het object ruim veertien miljard kilometer verwijderd van de aarde. Eris heeft één maan: Dysnomia.

Sterbedekking
Afgelopen zondag vond er een zogenaamde occulatie plaats. Dwergplaneet Eris bedekte 27 seconden lang een achtergrondster. Dankzij dit soort sterbedekkingen krijgen astronomen een unieke kans om een object als Eris goed te onderzoeken.

Toch kleiner
Volgens Bruno Sicardy van het observatorium van Parijs is de radius van Eris “hoogstwaarschijnlijk kleiner dan 1.170 kilometer.” Pluto heeft een radius van 1.172 kilometer (+/- 10 kilometer).

Verdraaide as
Waarom blijkt Eris kleiner te zijn dan gedacht? Dit komt omdat de as van de dwergplaneet naar de zon is gericht. Hierdoor is één halfrond van het hemellichaam warmer dan de andere helft. Als gevolg worden infrarode metingen verstoort.

Zwaar en reflectief
Opvallend is dat Eris 25% zwaarder is dan Pluto. De dichtheid van het materiaal is dus hoger (2,5 gram per kubieke centimeter) en de reflectiviteit van het oppervlak (astronomen noemen dit ‘albedo’) is minimaal negentig procent.

WIST U DAT…

…het ijs op Eris mogelijk vergelijkbaar is met het ijs op Pluto?

“De albedo is abnormaal hoog”, concludeert Mike Brown. “Daarnaast snappen we niet hoe Eris zo zwaar kan zijn.”

Verder onderzoek
Astronomen zullen de gegevens van de sterbedekking de komende tijd nauwkeurig analyseren om tot een betere schatting van de grootte van Eris te komen.