e-sigaret

Er is nog te weinig onderzoek gedaan naar e-sigaretten om te stellen dat deze veilig zijn. Bovendien wordt de consument ernstig misleid in advertenties waarin de e-sigaret wordt aangeprezen. Zo bevat ook de e-sigaret kankerverwekkende stoffen, is de e-sigaret verslavend en is het absoluut niet aan te raden om deze tijdens de zwangerschap te gebruiken. Dat stelt het RIVM.

In een nieuw facsheet zet het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu alle feiten – en onduidelijkheden – rondom de populaire e-sigaret op een rijtje. En de sigaret komt er niet zo best af. De e-sigaret blijkt een wolf in schaapskleren: helemaal niet zo veilig en dus helemaal niet zo’n vanzelfsprekend alternatief voor de ‘echte’ sigaret.

Nederlanders
Hoeveel mensen in Nederland gebruiken een e-sigaret? Statistieken tonen aan dat één procent van de Nederlanders soms e-sigaretten gebruikt. Vijf procent heeft het één of twee keer geprobeerd. 94 procent heeft nog nooit een e-sigaret geprobeerd. 55 procent heeft wel eens van de e-sigaret gehoord.

Stoppen met roken
De belangrijkste conclusie die de onderzoekers van het RIVM trekken, is dat er nog onvoldoende (langdurig) onderzoek naar de e-sigaret is gedaan. Zo toont onderzoek bijvoorbeeld aan dat e-sigaretten de zucht naar nicotine en ontwenningsverschijnselen kunnen verminderen. Maar: “de werkzaamheid van e-sigaretten als hulpmiddel bij het langdurig stoppen met roken is nog niet bewezen”.

Verslavend
Ook benadrukt het RIVM dat e-sigaretten net zo goed als gewone sigaretten verslavend kunnen werken. “Net als nicotine in traditionele sigaretten is nicotine in e-sigaretten verslavend.” En het is belangrijk dat de gebruiker zich dat realiseert. Zeker omdat over het algemeen op de verpakking van e-sigaretten niet voor een dergelijke verslaving gewaarschuwd wordt.

Meeroken
Hoe zit het met e-sigaretten en meeroken (ook wel passief roken genoemd)? Het RIVM: “Ondanks dat er geen sprake is van passief roken, kan uitgeademde lucht nog schadelijke stoffen bevatten. In plaats van ‘tweedehands rook’ treedt er ‘passieve damp’ op.” Metingen van de binnenlucht na het gebruik van een e-sigaret hebben namelijk de aanwezigheid aangetoond van formaldehyde en benzeen (beide stoffen kunnen kankerverwekkend werken bij mensen).

Misleidende informatie
Eén van de interessantere delen van het factsheet rekent af met gezondheidsclaims die met name in advertenties die de e-sigaret promoten, terug te vinden zijn. Het gaat om “misleidende informatie”, aldus het RIVM. Zo beweren fabrikanten vaak dat de gezondheidsvoordelen van de e-sigaret vergelijkbaar zijn met de gezondheidsvoordelen die stoppen met roken heeft. “Dat is niet bekend,” benadrukt het RIVM. “Want ook in e-sigaretten komen meerdere kankerverwekkende stoffen voor.” Ook de claim dat e-sigaretten afrekenen met hoesten en slijmvorming is incorrect. “Mond- en keelirritatie, droge hoest, duizeligheid en misselijkheid zijn de meest voorkomende bijwerkingen van het gebruik van de e-sigaret.” Een andere – in de ogen van het RIVM te snel getrokken – conclusie is dat e-sigaretten geen kanker kunnen veroorzaken. Het RIVM wijst erop dat e-sigaretten onder meer formaldehyde, een bekende kankerverwekkende stof bij mensen, bevat. Ook de bewering dat zwangere vrouwen met een gerust hart een e-sigaret kunnen roken, wordt door het RIVM onderuit geschoffeld. Ook de e-sigaret bevat namelijk nicotine en “nicotine wordt door de placenta doorgelaten en wordt opgenomen door de foetus (…) en kan schadelijk zijn voor longen, hart en centraal zenuwstelsel van de foetus.”

Op de vraag of de e-sigaret veilig is, geeft het RIVM een vrij eenduidig antwoord. De e-sigaret kan op meerdere manieren een gevaar voor de volksgezondheid vormen. E-sigaretten bevatten verslavende en soms giftige stoffen. En ook indirect – door passief roken – kan de e-sigaret gevaarlijk zijn. Maar ook een ongelukje zit in een klein hoekje. Zo kan een lekkende sigaret ervoor zorgen dat volwassenen, kinderen en huisdieren in aanraking komen met gevaarlijke hoeveelheden nicotine. Ook is niet ondenkbaar dat de e-sigaret – die wellicht kan helpen om te stoppen met roken – mensen juist aanzet om te gaan roken. “Door een simulatie van de sigaretbeleving te bieden, kunnen e-sigaretten voor ex-rokers de aanzet vormen om weer in hun oude gewoonte te vervallen. Ze kunnen ook voor nog niet verslaafde jongeren de aanzet vormen om met roken te beginnen.” Dat laatste kan een serieus probleem gaan vormen, aangezien er op dit moment geen wetten zijn om te voorkomen dat de e-sigaretten – die bedoeld zijn voor mensen ouder dan achttien jaar – aan mensen jonger dan achttien jaar worden verkocht.