Nieuw onderzoek wijst erop dat de mensachtige bijna twee miljoen jaar geleden al met potten en pannen in de weer was.

Hoe weten onderzoekers wanneer de eerste mensen hun eten gingen bereiden? De wetenschappers gaan af op het gebit en de maag van de oude mensen. Voedsel dat bereid is, is gemakkelijker te kauwen en vraagt dus niet om enorme tanden en kiezen. Ook hoeven we van bereid eten minder te eten: doordat we het beter kunnen kauwen, kan onze maag er weer meer voedingswaarden uithalen. Bovendien hoeft het voedsel minder lang in de maag te verblijven. Het resultaat van mensen die gaan koken: kleinere magen en kleinere tanden.

Tijd
Onderzoeker Chris Organ bestudeerde dan ook de magen en lichaamsmassa van diverse apen, chimpansees, vier uitgestorven mensachtigen en de moderne mens. Chimpansees hebben tien keer meer tijd nodig om hun voedsel op te eten dan mensen. Dat komt omdat wij ons voedsel bereiden. Chimpansees besteden 48 procent van hun tijd aan eten en kauwen. Wij hebben er maar 4,7 procent van onze tijd voor nodig.

Koken

Wat moeten we ons voorstellen bij voorouders die kookten en eten bereidden? Volgens de onderzoekers roosterden de oude mensen vlees en stampten ze hun voedsel fijn met stenen.

Homo erectus
De Homo erectus was 6,1 procent van zijn tijd bezig met eten en kauwen. Voor de Homo neanderthalensis was dat 7 procent, voor de Homo rudolfensis 9,5 procent. De onderzoekers kunnen zich moeilijk voorstellen dat de twee laatstgenoemde soorten al veel gekookt voedsel aten: daarvoor besteedden ze nog teveel tijd aan eten. Ze stellen dan ook dat de Homo erectus naar alle waarschijnlijkheid de eerste was die structureel zijn eten bereidde. “Wij gaan voor de Homo erectus, omdat we dan voor het eerst echt tijden zien die overeenkomen met de tijd die moderne mensen nodig hebben om te eten, maar het (koken, red.) kan ook eerder dan dat zijn ontwikkeld.”

Hoewel het onderzoek heel overtuigend is, is er één probleem: er zijn nooit vuren gevonden die zo oud zijn. De oudste sporen die erop wijzen dat mensachtigen vuur gebruikten, zijn slechts één miljoen jaar oud. “Dat is één van de gaten in deze hypothese omtrent koken,” erkent Organ.