toet

Wetenschappers hebben bewijs gevonden dat de oude Egyptenaren hun geliefden al veel eerder dan gedacht mummificeerden. De traditie van het balsemen en in doeken wikkelen zou 1500 jaar eerder zijn gestart dan onderzoekers vermoedden.

Onderzoekers van de universiteiten van York, Macquarie en Oxford trekken die conclusie nadat ze stukjes textiel bestudeerden die afkomstig waren van een zeer oude Egyptische begraafplaats. Deze begraafplaats – die stamt uit de periode tussen 4500 en 3350 voor Christus – telt meerdere tombes waarin in linnen gewikkelde lichamen ter ruste werden gelegd. De onderzoekers bestudeerden het linnen – dat al in de jaren dertig van de vorige eeuw gevonden en onder universiteiten verspreid werd – met behulp van de nieuwste technologieën.

Onder de microscoop worden de restjes balsem zichtbaar. Afbeelding: PLoS ONE / doi:10.1371/journal.pone.0103608.g002.

Onder de microscoop worden de restjes balsem zichtbaar. Afbeelding: PLoS ONE / doi:10.1371/journal.pone.0103608.g002.

Balsem
En ze deden een opmerkelijke ontdekking. Op het linnen troffen ze verschillende stofjes aan. Onder meer hars, een aromatisch plantenextract en dierlijk vet. De combinatie van die stofjes was zeker niet nieuw voor de onderzoekers. Samen vormen de stofjes een complex recept voor balsem. Een balsem die zowel qua ingrediënten als verhoudingen vrijwel identiek is aan de balsem die ongeveer 3000 jaar later gebruikt zou worden om de farao’s te mummificeren. “De antibacteriële eigenschappen van sommige van deze ingrediënten en het feit dat ze zachte weefsels zouden conserveren, leiden ons tot de conclusie dat dit de eerste experimenten met balsem zijn die zouden leiden tot de mummificatiemethodes die we kennen uit de tijd van de farao’s,” vertelt onderzoeker Stephen Buckley.

De geschiedenis
Op basis van dit onderzoek zullen we de geschiedenis van het mummificeren moeten herzien. Wetenschappers dachten lang dat lichamen tussen 4500 en 3100 voor Christus geconserveerd werden zonder balsems: lichamen werden – met behulp van warm, droog woestijnzand – uitgedroogd. Tot 2200 voor Christus zou het mummificeren van overledenen met behulp van balsem een zeldzame aangelegenheid zijn geweest. Pas tussen 2000 en 1600 voor Christus werd er op grote schaal gebalsemd.

Nu blijkt dat het mummificeren een nog veel langere en rijkere geschiedenis heeft dan werd aangenomen. De Egyptenaren begonnen hun doden maar liefst 1500 jaar eerder dan werd aangenomen al te balsemen.