En daarmee dreigt de soort binnenkort uit te sterven.

Het gaat verre van goed met de vaquita, die ook wel bekend staat als de Californische bruinvis. De bruinvis zit al jaren in zwaar weer, maar de laatste tijd lijkt het vooral bergafwaarts te gaan. Zo constateren onderzoekers in een rapport dat er op dit moment waarschijnlijk nog maar 10 vaquita’s in leven zijn. En daarmee bungelt de soort op het randje van de afgrond.

Visserij
Dat de populatie in rap tempo kleiner is geworden, komt doordat de vaquita vaak als bijvangst in illegale visnetten terechtkomt. De bruinvis leeft namelijk in dezelfde wateren als een andere bedreigde diersoort: de Totoaba macdonaldi. Stropers azen op deze soort wegens de zwemblaas van deze vis die op de zwarte markt in China voor tienduizenden dollars over de toonbank gaat.


Moeder ‘Ana’ met haar kalf uit 2018. De foto toont aan dat vaquita’s gezond zijn en jaarlijks jongen baren. Afbeelding: Oscar Ortiz

Monitoring
Door middel van geregelde monitoring proberen onderzoekers te bekijken hoe het er met de vaquita aan toe gaat. En ze komen helaas tot een mistroostige conclusie. Zo leven de overgebleven vaquita’s in een klein gebied van ongeveer 24 x 12 kilometer, waarvan de meeste zich in dezelfde wateren als de Totoaba begeven en daarom slachtoffer worden van de illegale visserij. In de zomer van 2018 stelden onderzoekers vast dat de populatie vaquita’s uit niet meer dan 22 individuen bestond. Dit was echter voorafgaand aan het visseizoen.

Afname
De afname van het aantal vaquita’s is vooral de laatster jaren rap gegaan. In 1997 werden er namelijk nog zo’n 567 exemplaren geteld. In 2015 waren er nog 60 over en nu schatten de onderzoekers het aantal op 10. Al met al is de populatie sinds 2011 met ongeveer 98 procent gekrompen.

Volgens de onderzoekers is er nog hoop. De vaquita’s die nog in leven zijn krijgen namelijk nog steeds jongen en de resterende dieren lijken gezond. Ook met hun leefgebied lijkt niets mis te zijn en de bruinvissen ervaren ook geen problemen met ziekte of gebrek aan voedsel. De enige bedreiging is de visserij. De onderzoekers roepen dan ook op tot actie. Want zonder bijstand is de vaquita waarschijnlijk gedoemd tot uitsterven. Als er niet meer in het leefgebied van de vaquita gevist mag worden – geen onmogelijke taak omdat het gebied niet groot is – kan de soort beschermd, en wellicht ook nog voor uitsterven behoed worden.