Een wereldprimeur: de eerste chimere apen zijn een feit! Ze komen uit een embryo dat bestaat uit cellen van meerdere embryo’s.

Het is heus niet voor het eerst dat wetenschappers chimere dieren op de aarde zetten. In het verleden hebben wetenschappers ook al muizen op de wereld gebracht die uit samengestelde embryo’s kwamen. Het is wel voor het eerst dat samengestelde embryo’s leiden tot gezonde, jonge aapjes (zie hierboven). Een echte wereldprimeur.

Hoe?
Hoe hebben de onderzoekers dat voor elkaar gekregen? Onderzoeker Shoukhrat Mitalipov vat het heel kort samen. “We namen jonge stamcellen uit twee verschillende embryo’s – van twee verschillende apen – en combineerden deze tot één embryo en produceerden zo drie jongen.” Een uitgebreidere (en ingewikkeldere) uitleg is terug te vinden in het blad Cell.

Implicaties
Het onderzoek heeft volgens Mitalipov flinke implicaties voor de wetenschap. Het onderzoek leert ons namelijk heel veel over stamcellen. En stamcellen worden toch wel gezien als één van de belangrijkste medische ontwikkelingen van dit moment. Stamcellen kunnen namelijk uitgroeien tot tal van materialen: bot en vetcellen bijvoorbeeld. Wetenschappers hebben dan ook goede hoop dat ze in de toekomst kapotte ‘onderdelen’ of functies in ons lichaam met behulp van stamcellen kunnen repareren.

Totipotent
Eén van de belangrijkste ontdekkingen van dit onderzoek is wel dat stamcellen totipotent moeten zijn. Alleen totipotente stamcellen kunnen namelijk uitgroeien tot alles wat de foetus nodig heeft (waaronder ook alle weefsels buiten het lichaam, denk bijvoorbeeld aan de placenta). Ook wijst het onderzoek erop dat gekweekte embryonale cellen een stuk minder geschikt zijn dan de cellen die in een embryo voorkomen. “We moeten niet alleen gekweekte stamcellen, maar ook stamcellen in embryo’s bestuderen,” benadrukt Mitalipov. “Het is nog te vroeg om dat hoofdstuk al af te sluiten.”

Dat het gelukt is om chimere apen te produceren, is een enorme stap. Primaten zijn namelijk een representatiever onderzoeksmodel dan muizen. “Als we stamceltherapieën van het laboratorium naar de klinieken en van de muis naar de mens willen brengen dan moeten we begrijpen wat deze cellen kunnen en niet kunnen. We moeten ze bestuderen in mensen en in menselijke embryo’s.” Hij haast zich echter te stellen dat het niet de bedoeling is om chimere mensen op de wereld te zetten.