20120925-101714.jpg

Er hangt een gigantische ring van gas om onze Melkweg heen, ontdekten wetenschappers met behulp van de Chandra röntgentelescoop. De ring is enkele honderdduizenden lichtjaren groot en kan eindelijk antwoord geven op de vraag: ‘Waar zijn onze baryonen gebleven?’

Sterrenkundigen vermoedden al wel langer dat er een gaswolk rondom de Melkweg lag. Er was alleen niet duidelijk hoe groot die precies was. Dat denken ze nu uitgevonden te hebben. De gasring zou net zoveel massa hebben als alle sterren in de Melkweg bij elkaar. Hoe groot de ring precies is, is niet duidelijk. “De gasring kan enkele honderdduizenden lichtjaren groot zijn, of helemaal doorlopen tot andere Melkwegstelsels. Dat hangt af van de dichtheid van het gas, en die proberen we nu te berekenen,” zegt onderzoeker Anjali Gupta. Hoe dan ook is de dichtheid van het gas niet heel erg hoog. Dat zou kunnen verklaren waarom wetenschappers het gas nu pas hebben gevonden.

Warm
De astronomen gebruikten eerdere studies van onder andere het Chandra röntgenobservatorium, ESA’s Newton Space Observatory en de Japanse Suzuka-satelliet om de warmte van de gasring uit te zoeken. Die is niet mis: die ligt tussen de 1 en 2,5 miljoen graden. Dat is een paar honderd keer warmer dan onze zon.

Wist u dat…

… we onze Melkweg überhaupt nog niet zo goed kennen ?

Verdwenen baryonen
De vondst van de gasring zou een antwoord kunnen zijn op het ‘verloren baryon-probleem’. De massa van atomen bestaat voor het grootste deel uit baryonen. De baryonen zijn dus aanwezig in zo’n 99 procent van alle massa in ons universum, maar wetenschappers kunnen ze maar niet vinden. Minder dan de helft van de baryonen zijn aan te wijzen in sterren en planeten. Astronomen vermoeden dat de rest van de baryonen zich verstopt in grote gasnevels, maar dat was nog nooit bewezen. Nu zouden er dus aanwijzingen zijn dat de baryonen gevonden zijn.

Röntgen
Om de baryonen, en dus de gasring rond de Melkweg, te vinden, hebben de wetenschappers Chandra naar röntgenstraling van ver weg laten kijken. Baryonen in enorme temperaturen gaan ioniseren. Dat betekent dat bepaalde deeltjes uit de atomen verdwijnen en de baryonen minder röntgenstraling opvangen. Door de hoeveelheid röntgenstraling te achterhalen, gaan de wetenschappers nu proberen vast te stellen hoe groot de gasring precies is.