gele hyperreus

Wetenschappers hebben de grootste gele ster ooit ontdekt. De ster is maar liefst 1300 keer groter dan de zon en maakt deel uit van een dubbelstersysteem. De andere ster in dat systeem staat zo dichtbij dat deze de gele hyperreuzenster aanraakt.

De ster – die de naam HR 5171 A draagt, is ongeveer een miljoen keer zo helder als de zon en staat op 12.000 lichtjaar afstand. De diameter van de ster is 1300 keer groter dan de diameter van onze zon. Daarmee is de ster de grootste gele reus die tot op heden ontdekt is en staat deze in de top tien met daarin de grootste sterren die tot op heden zijn waargenomen.

Zeldzaam

Gele hyperreuzen zijn zeldzaam. Tot op heden zijn er in onze Melkweg nog geen vijftien ontdekt. Het zijn de grootste en helderste sterren die we kennen. De sterren bevinden zich in een onstabiele levensfase waarin ze snel veranderen. De sterren beschikken over een uitgestrekte atmosfeer die ontstaat doordat ze materiaal uitstoten.

De kolos maakt deel uit van een dubbelstersysteem. “De nieuwe waarnemingen hebben ook laten zien dat deze ster een zeer nabije begeleider heeft, wat als een echte verrassing kwam.” vertelt onderzoeker Olivier Chesneau. “De afstand tussen beide sterren is zo klein dat ze elkaar raken en tezamen op een reusachtige pinda lijken.” De tweede ster in het systeem is kleiner en doet er 1300 dagen over om een rondje rond HR 5171 A te voltooien. De ster heeft een oppervlaktetemperatuur van ongeveer 5000 graden Celsius en is daarmee net ietsje heter dan de gele hyperreus. “De begeleider die we hebben ontdekt is van aanzienlijke betekenis, omdat hij de verdere ontwikkeling van HR 5171 A kan beïnvloeden, bijvoorbeeld door deze van zijn buitenste lagen te ontdoen.”

Waarnemingen wijzen erop dat de gele ster snel verandert. De afgelopen veertig jaar is deze groter geworden en afgekoeld. De ontdekking van deze gele ster is bijzonder: tot op heden zijn nog maar enkele sterren in dit kortdurende levensstadium – waarin hun temperatuur sterk verandert – waargenomen.

HR 5171 en zijn omgeving. Afbeelding: ESO / Digitized Sky Survey 2.

HR 5171 en zijn omgeving. Afbeelding: ESO / Digitized Sky Survey 2.