Het is zo’n 145.000 km2 groot en herbergt ongeveer 30 miljard ton koolstof.

Pas vijf jaar geleden ontdekten onderzoekers het enorme veengebied dat zich in het Kongobekken bevindt. En de afgelopen jaren hebben ze de omvang van het veengebied in kaart gebracht. “Ons onderzoek toont aan dat het veengebied in het Kongobekken een enorm oppervlak beslaat,” vertelt onderzoeker Simon Lewis. “Het is zo’n zestien keer groter dan eerdere schattingen en het is het grootste veengebied in de tropen.”

Om de omvang van het veengebied in kaart te brengen, maakten onderzoekers gebruik van satellietgegevens. Tevens reisden ze naar Kongo af. Daar bestudeerden ze het veen en verzamelden monsters (zie foto). Gemiddeld was de veenlaag zo’n 2,4 meter dik. Maar op sommige plekken bleek deze wel 5,9 meter dik te zijn. Afbeelding: Simon Lewis / University of Leeds.

Koolstofdioxide
Veen is een grondsoort die is opgebouwd uit deels vergane vegetatie. De vegetatie vergaat niet helemaal, omdat het veen met water doortrokken is. En omdat de vegetatie niet vergaat, komt ook de koolstofdioxide die de planten bij leven uit de atmosfeer hebben gehaald, niet vrij. Het betekent dat veengebieden enorme hoeveelheden CO2 op kunnen slaan. Dat geldt ook voor het veengebied in het Kongobekken. Het gebied zou zo’n 30 miljard ton aan koolstof herbergen. Die hoeveelheid komt overeen met de uitstoot die op dit moment wereldwijd door toedoen van fossiele brandstoffen in drie jaar tijd vrijkomt. “Het veengebied beslaat slechts 4 procent van het complete Kongobekken, maar slaat ondergronds dezelfde hoeveelheid koolstof op die boven de grond door bomen die de overige 96 procent van het bekken beslaan, opslaan,” vertelt Lewis.

Intact
Het koolstof kan vrijkomen als het veengebied uitdroogt en de vegetatie verder vergaat. Uitdroging van het veengebied kan optreden door drainage ten behoeve van de landbouw of minder regenval. “Veengebieden zijn enkel een wapen in de strijd tegen klimaatverandering als ze intact blijven en dus zou het vasthouden van grote hoeveelheden koolstof in onverstoorde veengebieden een prioriteit moeten zijn. Onze nieuwe resultaten laten zien dat koolstof zich al bijna 11.000 jaar in het Kongobekken op aan het bouwen is. Als het veengebied verloren zou gaan, zouden er miljarden tonen koolstofdioxide in de atmosfeer verdwijnen.”

Op dit moment wordt het veengebied – mede dankzij de vrij afgelegen ligging – nog nauwelijks aangetast. En dat moet zo blijven, vinden de onderzoekers. “Nu zoveel tropische veengebieden bedreigd worden door landontwikkeling en het nodig is om de koolstofdioxideuitstoot de komende decennia terug te brengen naar nul, is het essentieel dat het veengebied in het Kongobekken intact blijft,” vertelt onderzoeker Greta Dargie.