komeet lovejoy

Voor het eerst hebben onderzoekers ethanol – ook te vinden in alcoholische dranken – op een komeet gespot.

“We ontdekten dat komeet Lovejoy toen deze zeer actief was per seconde net zoveel alcohol verloor als in 500 flessen wijn te vinden is,” vertelt onderzoeker Nicolas Biver. Naast ethanol ontdektne de onderzoekers nog twintig andere organische moleculen in gas afkomstig van de komeet, waaronder glycolaldehyde, een simpele suiker.

Een restje van vroeger
Lovejoy is – net als alle kometen – een bevroren restant uit de tijd waarin het zonnestelsel ontstond. De komeet kan ons dan ook meer vertellen over de omstandigheden in die tijd en over hoe het zonnestelsel tot stand kwam. De meeste kometen bevinden zich in koude gebieden, ver verwijderd van de zon. Maar zo af en toe kan zo’n komeet richting de zon worden geslingerd. En dat overkwam Lovejoy. De komeet haastte zich richting de zon en warmde op, waardoor het ijs sublimeerde (verdampte). De gassen die vrijkwamen, hebben de onderzoekers nu bestudeerd. Op basis van dat onderzoek kunnen ze meer vertellen over de samenstelling van de komeet.

“Het leven begon niet met simpele moleculen zoals water, koolstofmonoxide en stikstof”

Organische moleculen
Uit het onderzoek blijkt dus dat in de komeet complexe organische moleculen te vinden zijn. En dat is interessant. Sommige onderzoekers denken namelijk dat komeetinslagen op de jonge aarde organische moleculen op onze planeet afleverden en zo hielpen bij het ontstaan van leven. “De resultaten onderschrijven het idee dat kometen heel complexe stofjes bij zich dragen,” stelt onderzoeker Stefanie Milam. “Tijdens het Late Heavy Bombardment dat ongeveer 3,8 miljard jaar geleden plaatsvond en waarbij veel kometen en planetoïden op de aarde vielen en we onze eerste oceanen verkregen, begon het leven niet met simpele moleculen zoals water, koolstofmonoxide en stikstof. In plaats daarvan had het leven de beschikking over iets wat op moleculair niveau veel geavanceerder was.” De resultaten omtrent Lovejoy zijn in lijn met eerder onderzoek naar kometen. Zo werden op komeet 67P/C-G zestien organische stoffen aangetroffen. Een aantal van die stofjes spelen belangrijke rollen bij het ontstaan van aminozuren – de bouwblokken van eiwitten -, nucleobasen – de bouwblokken van DNA – en suikers.

Astronomen denken dat kometen materialen bevatten die afkomstig zijn van de gas- en stofwolk waaruit het zonnestelsel ontstond. Deze wolken bevatten stofdeeltjes. Op die stofdeeltjes ontstaat een laagje vorst bestaande uit koolstofdioxide, water en andere gassen. Straling in de ruimte veroorzaakt chemische reacties in dat laagje, waardoor complexe organische moleculen ontstaan. En die moleculen gaan weer deel uitmaken van kometen en planetoïden. Wanneer die kometen en planetoïden op een planeet zoals de aarde inslaan, leveren ze direct ook de organische moleculen die ze met zich meedragen, af. “De volgende stap is achterhalen of het organische materiaal dat we in kometen aantreffen afkomstig is uit de wolk waaruit het zonnestelsel ontstond of dat deze later ontstonden, in de protoplanetaire schijf rond de jonge zon,” vertelt onderzoeker Dominique Bockelée-Morvan.