Van die buien die woestijnen omtoveren in rivieren.

Saturnus heeft meer dan zestig manen. En Titan is de grootste. Het oppervlak van de maan doet in veel opzichten denken aan dat van de aarde. Zo zijn er rivieren die uitkomen in grote meren en zeeën. Ook kunnen op de maan wolken ontstaan, waaruit dan vervolgens vloeibaar methaan (in plaats van water, zoals we op aarde gewend zijn) komt zetten.

Net als Harvey
En soms ontstaan op de maan ook heftige regenstormen, zo blijkt uit een nieuw onderzoek. “De meest intense methaanstormen in ons klimaatmodel dumpen minstens 1 voet (ongeveer 30 centimeter, red.) regen per dag, wat in de buurt komt bij wat we afgelopen zomer in Houston zagen ten tijde van orkaan Harvey,” vertelt onderzoeker Jonathan Mitchell. De heftige regenstormen veroorzaken overstromingen in regio’s waarin we normaliter woestijnachtige landschappen aantreffen.

Titan heeft een dikke, stikstofrijke atmosfeer. Onder die dikke atmosfeer gaat een wereld met rivieren en zeeën schuil. Ook zijn er aanwijzingen dat de maan onder het oppervlak een vloeibare oceaan herbergt die waarschijnlijk bestaat uit water en ammoniak. Afbeelding: NASA.

Frequentie
De heftige regenstormen zouden relatief zeldzaam zijn. Volgens de onderzoekers vinden ze minder dan één keer per jaar plaats. En een jaar op Titan duurt zo’n 29,5 jaar. Toch vinden de heftige regenbuien daarmee frequenter plaats dan onderzoekers verwacht hadden. “Ik dacht dat dit gebeurtenissen waren die één keer in het millennium of misschien zelfs nog minder vaak plaatsvonden,” aldus Mitchell. “Dus dit was best een verrassing.”

Puinwaaiers bestaan – zoals de naam al doet vermoeden – uit uitgewaaierd puin. Dat puin wordt afgezet tijdens flinke overstromingen. Dat gebeurt op aarde, maar waarschijnlijk dus ook op Titan. Puinwaaiers zijn echter ook aangetroffen op Mars.

Puinwaaiers
De extreme neerslag verandert waarschijnlijk het oppervlak van Titan. Zo zouden de heftige buien verantwoordelijk zijn voor de puinwaaiers die op Titan zijn aangetroffen. Die puinwaaiers bevinden zich dicht bij het centrum van het noordelijk en zuidelijk halfrond. En laat dat nu ook direct de plek zijn waar volgens de modellen de meest intense regenstormen plaatsvinden.

Ontstaan
De heftige stormen zouden ontstaan door het grote verschil dat er is tussen het natte, koele weer op hogere breedte en de drogere, warmere omstandigheden op lagere breedte. Vergelijkbare temperatuurverschillen zijn op aarde – eveneens op gematigde breedte – verantwoordelijk voor cyclonen die ten tijde van de winter (sneeuw)stormen voortbrengen in Noord-Amerika.

De onderzoekers baseren hun conclusies op computersimulaties. Daar zijn twee redenen voor. Ten eerste is het heel lastig om neerslag op het oppervlak van de maan direct te observeren. En ten tweede duurt een jaar op Titan simpelweg zo lang dat het lastig is om tijdens een ruimtemissie naar het Saturnus-systeem alle seizoenen de revue te zien passeren.