Iedere week werkt een winkelier één dag voor niets. Dit komt door winkeldiefstal. Winkeldieven kosten de detailhandel 325 miljoen euro per jaar, waarbij de kosten voor preventie nog niet zijn meegerekend. Onderzoekster Jeske Nederstigt verdiepte zich in het brein van de winkeldief.

Volgens Nederstigt van de Universiteit van Tilburg is een integrale aanpak van belang. Tot nu toe maken winkeliers incidenteel wel gebruik van wetenschappelijke kennis, maar deze is vaak beperkt tot de beschrijving van winkeldiefstalgevoelige objecten, personen, en winkelkenmerken. Verklaringen voor het gedrag van winkeldieven, of voor het wel of niet werken van anti-diefstalmaatregelen ontbreken.

Nederstigt is van mening dat het Triademodel het gedrag van winkeldieven verklaart. Het Triademodel bestaat uit drie variabelen: motivatie, capaciteit en gelegenheid.

Gelegenheid
Gelegenheid betekent dat de omstandigheden het toelaten. Nederstigt: “Zijn er hoge schappen waarachter ik me kan verbergen of kijkt de caissière er overheen? Maar ook: hoe veel tijd heb ik? Kan ik wachten tot er meer personeel gaat pauzeren, of kom ik dan te laat thuis?”

Motivatie
Ook motivatie is een belangrijke factor. “De winkeldief moet het willen”, legt Nederstigt aan Scientias.nl uit. “Misschien is een persoon gemotiveerd om een product te stelen, omdat hij of zij dat product graag wil hebben (bijv. make-up). Of wellicht ziet iemand diefstal als een uitdaging, een kick. Wie weet wil diegene bewondering oogsten bij vriendjes of vriendinnetjes.”

WIST U DAT…

…de gemiddelde winkeldief laag opgeleid en onaardig is?

Capaciteit
Een derde factor is capaciteit. Een winkeldief moet het kunnen. “Als iemand weet waar de camera’s hangen, dan kan diegene ze beter ontwijken”, aldus de onderzoekster. “Wellicht weet iemand wanneer veel personeel pauzeert of hoe de beveiligingslabels verwijdert kunnen worden zonder dat het detectiepoortje bij de uitgang gaat piepen.”

Effectieve bestrijding
Volgens Nederstigt is het van belang dat winkeliers rekening houden met deze drie factoren. “Dit nieuwe denkkader geeft inzicht in waarom bepaalde maatregelen wel of niet werken en kan zo bijdragen aan meer efficiency in de bestrijding van winkeldiefstal.”