De kans dat een zonnestelsel een hete Jupiter én een aardachtige planeet huisvest lijkt vrij klein. Hete Jupiters verhinderen namelijk de vorming van aardachtige exoplaneten, zo blijkt uit een onderzoek.

Wetenschapper Jason Steffen van het Fermilab Centrum voor Deeltjesfysica publiceerde de resultaten van zijn onderzoek in de wekelijkse uitgave van het wetenschappelijke tijdschrift Proceedings of the National Academy of Sciences. Daarin legt hij uit waarom een hete Jupiter een onrustige factor kan zijn in een zonnestelsel in vorming.

Wat is een hete Jupiter?

Een hete Jupiter is een planeet ter grootte van Jupiter, die dicht rondom de moederster draait. Vaak doet een hete Jupiter enkele dagen over een rondje om de moederster. Ter vergelijking: Jupiter heeft een omlooptijd van twaalf jaar! Een hete Neptunus is een kleinere versie van een hete Jupiter. Een warme Jupiter bevindt zich op een grotere afstand van de moederster dan een hete Jupiter.

Steffen en zijn collega’s onderzochten 63 zonnestelsels met mogelijke hete Jupiters. Deze kandidaat-exoplaneten zijn de afgelopen jaren gevonden met NASA’s Kepler-telescoop. Het onderzoeksteam vond geen bewijzen voor aardachtige exoplaneten in de 63 zonnestelsels.

Het team breidde het onderzoek uit naar ‘warme Jupiters’ en ‘hete Neptunussen’, maar vonden toen wél andere exoplaneten. Steffen denkt dat hete Neptunussen en warme Jupiters een andere invloed uitoefenen dan hete Jupiters..

Lange reis
De reden dat zonnestelsels met hete Jupiters weinig tot geen aardachtige exoplaneten bevatten, komt door het feit dat hete Jupiters zich verplaatsen. Een hete Jupiter ontstaat ver buiten de ster en reist vervolgens inwaarts. Tijdens deze tocht verstoort de hete Jupiter de banen van andere kleinere planeten. “Ik denk niet dat hete Jupiters ervoor zorgen dat er geen kleinere exoplaneten ontstaan”, vertelt Jason Steffen aan Scientias.nl. “Wel is het zo dat de levensduur van kleinere exoplaneten in een systeem met een hete Jupiter extreem kort is.”

Wist u dat…

Minder ver
Warme Jupiters reizen daarentegen minder ver en nestelen zich verder bij de ster vandaan. Hierdoor is een warme Jupiter minder storend en kunnen kleinere exoplaneten hun baan houden Ongeveer tien procent van alle warme Jupiters heeft een begeleider in de vorm van een planeet.

Volgende stap
“We weten nu dat de vorming van hete Jupiter een dynamisch proces is”, vertelt Steffen aan Scientias.nl. “De volgende stap is om te kijken of we verschillen kunnen ontdekken in zonnestelsels met dezelfde geschiedenis. Het is mogelijk dat sommige systemen met hete Neptunussen op dezelfde manier zijn ontstaan als systemen met hete Jupiters. Hetzelfde geldt voor warme Jupiters.”

Context
“Door dit te onderzoeken leren we meer over hoe planetaire systemen ontstaan”, vervolgt Steffen. “Ik denk dat het niet genoeg is om te weten hoe ons eigen zonnestelsel is ontstaan. We moeten weten hoe ons zonnestelsel is ontstaan in de context van de formatie van alle planetaire systemen. Zo weten we of ons zonnestelsel uniek is, of niet! Eigenlijk geldt hetzelfde voor het leven op aarde. We kunnen de geschiedenis van de mens onderzoeken en begrijpen, maar het is veel interessanter om te onderzoeken welke rol alle dieren spelen in het ecosysteem.”