theia-maan

De maan en de aarde lijken een onafscheidelijk duo, maar toch was de aarde 150 miljoen jaar ‘alleen’. Maar hoe is de maan eigenlijk ontstaan? De laatste wetenschappelijke inzichten vertellen een bijzonder verhaal.

4,4 miljard jaar geleden – ongeveer 150 miljoen jaar na de vorming van het zonnestelsel – botste een planeet ter grootte van Mars op de jonge aarde. Dit was een zeer gewelddadige ontmoeting, waarbij de kleinere planeet Theia volledig werd vernietigd. Het oppervlak van de jonge aarde veranderde door de inslag in één grote lavasoep. Een deel van het puin van Theia belandde op de aarde, maar een groot deel verzamelde zich in een stofwolk om de aarde. In de jaren daarna klonterde de deeltjes samen om de maan te vormen.

De afgelopen jaren is deze theorie op losse schroeven komen te staan. De maan lijkt qua chemische samenstelling namelijk op de aarde. En dat is vreemd, want slechts 1% van de grote objecten die de aarde hebben geraakt hebben exact dezelfde compositie. Is er sprake van toeval?

Samensmelting
Een andere theorie is dat de jonge aarde door de inslag van Theia totaal is verbrijzeld, waardoor er uit een wolk van gas en puin twee nieuwe objecten werden gevormd: de aarde en de maan. Dit verklaart waarom de aarde en de maan op elkaar lijken. Als dit scenario klopt, dan zou Theia veel zwaarder moeten zijn geweest om de jonge aarde in zijn totaliteit te vernietigen.

Dezelfde baan
Misschien niet. Planetaire wetenschappers hebben het ontstaan van het zonnestelsel gesimuleerd. De simulaties laten zien hoe duizenden protoplaneten botsen en samensmelten, waardoor er uiteindelijk maar een paar planeten overblijven. Zij schatten de kans 20% tot 40% dat Theia en de protoaarde dezelfde baan om de zon deelden. Dit verklaart waarom beide objecten op elkaar leken: ze zijn immers op dezelfde afstand van de zon ontstaan.

Meest waarschijnlijke scenario
“Dit is een belangrijk stukje van de puzzel”, vertelt wetenschapper Robin Canup van het Southwest Onderzoeksinstituut in Colorado, die niet aan het onderzoek meewerkte, aan ScienceMag. “Op dit moment lijkt dit het meest waarschijnlijke scenario.”