Op onze aarde bloeien rozen op een grasveld, kruipen slakken door het bos en zwemmen walvissen in de zee. Op andere planeten van ons zonnestelsel niet. Hoe kunnen astronomen het verschil tussen een leefbare en een ‘dode’ exoplaneet zien als de afstand vele lichtjaren bedraagt? Het is immers niet zo makkelijk om zelf een kijkje op een exoplaneet te nemen.
De oplossing: gebruik de juiste filters.

Wetenschappers hebben het moederschip van NASA’s Deep Impact-ruimtesonde gebruikt om te onderzoeken welke combinatie van filters het beste geschikt is om de aarde te vinden. De onderzoekers gebruikten zeven filters: van ultraviolet tot infrarood. Wat blijkt: een combinatie van een groene, een rode en een blauwe filter zorgt ervoor dat de aarde eruit springt in vergelijking met andere planeten in ons zonnestelsel. Verrassend genoeg komt deze combinatie van kleurenfilters overeen met hoe het menselijk oog kleuren ziet.

Gassen analyseren
“Waarschijnlijk zijn we binnen tien jaar in staat om het gereflecteerde licht van planeten te zien”, meent Carolyn Crow, een afgestudeerde student van de universiteit van Californië. Op lange termijn is het zelfs mogelijk om gassen in een buitenaardse atmosfeer te analyseren. Wellicht vinden wetenschappers dan sporen van zuurstof, koolstofdioxide en methaan. “Als we een rotsachtige planeet met een zuurstofrijke atmosfeer vinden, dan is de kans groot dat er leven is”, beweert astronoom Sara Seager van het Massachusetts Instituut voor Technologie.

Leefbare zone
Er zijn op dit moment alternatieve manieren om erachter te komen of er leven mogelijk is op exoplaneten. Wetenschappers kunnen namelijk achterhalen of een exoplaneet in de leefbare zone rondom een moederster bevindt of niet. De aarde is de enige planeet in ons zonnestelsel in de leefbare zone. Een planeet in de leefbare zone krijgt genoeg warmte van de zon om waterijs te smelten, maar het is er niet te warm dat al het water verdampt. Kortom, de gemiddelde temperatuur op het oppervlak van zo’n planeet moet ergens tussen de 0 en 100 graden Celsius zijn.

Meer factoren
Toch zijn er nog enkele kanttekeningen. Of er leven voorkomt op een planeet hangt niet alleen af van de positionering van het hemellichaam. Wellicht heeft de planeet een te dikke atmosfeer, waardoor er sprake is van een ongeremd broeikaseffect. Dit zien we nu bij Venus. Of wellicht is de planeet veel te klein, waardoor het object geen atmosfeer heeft en er dus geen leven mogelijk is. Een andere mogelijkheid is dat een moederster te instabiel (bijv. extreme temperatuurschommelingen) en dat leven geen bestaansrecht heeft.

WIST U DAT…

…er meer dan vijftig miljard exoplaneten in het Melkwegstelsel zijn?

Kolonisering
Eén ding is zeker: ooit zullen we een vruchtbare exoplanet ontdekken. Binnen honderd jaar kunnen wetenschappers precies vertellen hoe een exoplaneet in elkaar steekt. Iets moeilijker is het om naar een vruchtbare exoplaneet te reizen. De huidige technologieën zijn niet ver genoeg om toekomstige astronauten te beschermen tegen elektrisch geladen deeltjes, waardoor vrouwen onvruchtbaar worden en een kolonie geen bestaansrecht heeft.