Ieder mens moet zich wel eens concentreren: tijdens het leren voor een examen, een nachtelijke crisis op het werk of een lange autorit naar Oostenrijk. Maar hoe lang kunnen we dit volhouden zonder dat de hersenen een pauze nodig hebben?

Mensen die zich erg moeten concentreren op het werk, zoals piloten en vrachtwagenchauffeurs, werken niet langer dan twaalf uur. Dat is het limiet. Sommige zware chirurgische operaties duren zo nu en dan veel langer. Gelukkig betekent dit niet dat een chirurg continu doorwerkt. Vaak wordt zo’n operatie met een team verricht.

Tot 2004 werkten Britse dokters met weekenddiensten van vrijdagochtend tot maandagmorgen, oftewel in totaal tachtig uur. Soms sliepen ze een paar uur, soms niet. “Het kwam wel eens voor dat we het grootste deel van de tijd werkten”, vertelt Helen Fernandes, een Britse neurochirurg.

Het concentratievermogen van een mens zakt in, naarmate de uren verstrijken. We worden steeds minder efficient. Het duurt steeds langer om beslissingen te nemen en om alarm te slaan als er iets mis gaat. “Waakzaamheid is een gebied dat erg gevoelig is voor vermoeidheid,” zegt neurowetenschapper David Dinges van de Universiteit van Pennsylvania in Philadelphia.

Dinges’ team gebruikte MRI om de hersenen van werkende mensen te bestuderen. Uit het onderzoek bleek dat de reactietijd van mensen samenhangt met de snelheid van de doorbloeding in het rechterfrontopariëtale netwerk in de hersenen.