Toen de temperaturen aan het einde van de laatste ijstijd stegen, bleef een stijging van CO2 niet lang uit. Veel sneller dan gedacht steeg ook de hoeveelheid CO2 sterk, zo blijkt.

Dat schrijven wetenschappers in het blad Climate of the Past. Ze baseren hun conclusie op een studie naar de ijskappen van Antarctica. Ze boorden stukken ijs op die al vele jaren oud waren. In dit ijs zaten ook luchtbelletjes uit die tijd. Die luchtbelletjes kunnen ons meer vertellen over de hoeveelheid CO2 die vele jaren geleden in de atmosfeer zat. En dat onderzoek levert verrassende resultaten op.

Eerst opwarmen, dan meer CO2
Wetenschappers denken dat de opwarming van Antarctica aan het einde van de laatste ijstijd, leidde tot meer CO2 in de atmosfeer. Want wanneer Antarctica opwarmt, dan worden de winden boven de Zuidelijke Oceaan sterker en wordt meer water van diepere lagen in de oceaan naar boven gepompt. En dat water bevat juist veel CO2. Het water wordt naar boven gepompt en een deel van het CO2 komt in de atmosfeer terecht.

WIST U DAT…

…de wetenschap onlangs het ‘onmogelijke’ ontdekte? Algenbloei onder het ijs!

Op de hielen
Lang werd gedacht dat de opwarming zo’n 19.000 jaar geleden in gang werd gezet en dat zo’n 1000 jaar later ook de hoeveelheid CO2 in de atmosfeer steeg. Maar dat klopt waarschijnlijk niet, zo blijkt nu. “Onze analyse laat zien dat de concentratie CO2 in de atmosfeer de stijging in temperaturen op Antarctica zeer nauw volgt en slechts maximaal enkele honderden jaren later kwam,” vertelt onderzoeker Sune Olander Rasmussen. “Het ijs laat een bijna synchrone relatie zien tussen de temperatuur op Antarctica en de hoeveelheid CO2 in de atmosfeer en dat suggereert dat de processen in de diepe wateren rondom Antarctica een belangrijke rol spelen in de stijging van de hoeveelheid CO2.”

Het onderzoek is niet alleen belangrijk om een beter beeld te krijgen van de geschiedenis. Ook nu kunnen we er nog ons voordeel mee doen. “Het is belangrijk dat we grip krijgen op de processen die in het verleden leidden tot een klimaatverandering.” Het is namelijk niet ondenkbaar dat die processen nu – in aanvulling op de processen die wij mensen in gang hebben gezet – een rol spelen. Het zou kunnen betekenen dat de opwarming van Antarctica (door toedoen van de extra broeikasgassen in de atmosfeer) ervoor zorgt dat er meer CO2 vrijkomt, dat de opwarming versterkt.