Ook in Nederland ligt het geboortecijfer laag.

Sinds 1950 is het aantal kinderen dat een vrouw gemiddeld krijgt met bijna de helft afgenomen. Dat blijkt uit een nieuwe studie gepubliceerd in het tijdschrift The Lancet. Kreeg een vrouw in 1950 gemiddeld nog 4,7 kinderen, anno 2017 is dat gedaald naar 2,4. In 91 landen ligt het gemiddelde onder de 2 kinderen per vrouw, waardoor er (in de toekomst) zelfs sprake kan zijn van bevolkingskrimp.

Geboortecijfer
De onderzoekers bestudeerden het geboortecijfer van 195 landen. En in 104 landen ligt dit cijfer hoog. Niger spant de kroon; zo worden daar gemiddeld zeven kinderen per vrouw geboren. Echter houden 91 landen – waaronder Singapore, Spanje, Portugal, Noorwegen, Zuid-Korea en Cyprus – er een geboortecijfer lager dan 2 op na. Dit betekent dat er minder kinderen worden geboren dan dat er mensen overlijden. In Cyprus worden de minste kinderen geboren: zo ligt het geboortecijfer daar op gemiddeld 1 kind per vrouw.

Nederland
Ook in Nederland ligt het geboortecijfer laag. Zo meldt het CBS dat er waarschijnlijk slechts 19.000 kinderen meer in 2017 werden geboren dan dat er mensen stierven. Het jaar ervoor waren dat er nog 24.000. In het eerste kwartaal van 2017 was er zelfs even sprake van een afname: zo overleden er 2000 mensen meer dan dat er werden geboren. De verwachting is dat er in 2017 zelfs minder kinderen geboren zijn dan ten tijde van het vorige dieptepunt in de jaren tachtig. In 1983 werden er iets meer dan 170.000 kinderen geboren. En op dit moment lijkt het erop dat we dit aantal in 2017 niet eens hebben gehaald.

Waar komt die daling vandaan?
Dat het geboortecijfer wereldwijd de laatste zeventig jaar bijna gehalveerd is, heeft meerdere redenen. Zo heeft dit in de eerste plaats – niet geheel verbazingwekkend – te maken met betere beschikbaarheid van anticonceptie. Daarnaast stellen vrouwen ook vaker hun kinderwens uit. Dit heeft onder andere te maken met betere onderwijs- en carrièremogelijkheden voor vrouwen.

Bevolkingsgroei
Ondanks het lager geboortecijfer, is de wereldbevolking sinds 1950 bijna verdrievoudigd. Telde de aarde in 1950 zo’n 2,6 miljard mensen, zijn dat er in 2017 een ruime 7,6 miljard. Vanaf 1985 ging het vooral hard. Sindsdien is de wereldbevolking met bijna 84 miljoen mensen toegenomen. Het grootste aandeel in deze groei hadden landen uit Zuid-Azië en sub-Sahara Afrika. Ook in Nederland groeide de populatie. Want naast het geboorte- en sterftecijfer, heeft ook migratie invloed op de instandhouding van de bevolking. Zo blijkt dat er per saldo in 2017 zo’n 100.000 mensen bijkwamen, vooral door buitenlandse migratie. Inmiddels telt Nederland bijna 17,2 miljoen geregistreerde inwoners.

Naast deze bevindingen, namen de onderzoekers ook andere gezondheidsfactoren onder de loep. Zo denkt bijvoorbeeld de helft van de onderzochte landen op een tekort aan gezondheidspersoneel af te stevenen. Daarnaast werd de helft van alle mondiale sterfgevallen in 2017 veroorzaakt door slechts vier risicofactoren: een hoge bloeddruk, roken, een hoge bloedsuikerspiegel en obesitas.