Nieuw onderzoek trekt recent verschenen onderzoeksrapport ernstig in twijfel.

Recent kwam de Indonesische overheid met goed nieuws: tussen 2015 en 2017 zouden orang-oetanpopulaties met zo’n 10 procent zijn toegenomen. En in negen specifieke gebieden waar orang-oetans nauwlettend worden gemonitord – denk bijvoorbeeld aan nationale parken – zou het aantal orang-oetans in één jaar tijd zelfs bijna zijn verdubbeld: in 2015 waren hier nog 1153 orang-oetans te vinden, maar in 2016 waren het er 2541.

Onmogelijk
Maar een fel opiniestuk in het blad Current Biology maait dat goede nieuws nu keihard onderuit. “Het is biologisch gezien onmogelijk dat een orang-oetanpopulatie in één jaar tijd twee keer zo groot wordt,” zo schrijven de onderzoekers.

Twijfels
Er zijn al langer twijfels over het overheidsrapport. Zo verscheen er eerder dit jaar nog een studie die aantoonde dat Borneo tussen 1999 en 2015 meer dan 100.000 orang-oetans is kwijtgeraakt. En andere studies stelden vast dat orang-oetans het bijzonder moeilijk hebben doordat bomen in hun leefgebied worden opgehakt en er door de lokale bevolking op de orang-oetan wordt gejaagd.

Beperkingen van het onderzoek
Met dat in gedachten is het lastig voor te stellen dat het aantal orang-oetans in Indonesië toeneemt. En toch beweert de Indonesische regering dat dat wel het geval is. Maar de overheid zit er naast, zo is in het blad Current Biology te lezen. De onderzoekers wijzen er onder meer op dat de Indonesische overheid orang-oetans heeft geteld op plaatsen waar orang-oetans opnieuw worden uitgezet. Tegenover een toename van het aantal orang-oetans in zo’n gebied staat dan ook altijd een afname van het aantal orang-oetans in een ander gebied. Daarnaast is er slechts onderzoek gedaan in een fractie van het leefgebied van Borneose en Sumatraanse orang-oetans en heeft men zich daarbij beperkt tot beschermde gebieden. Ook is de recent ontdekte Tapanuli-orang-oetan compleet buiten beschouwing gelaten. Het is dan ook kwalijk dat op basis van zo’n kleinschalig onderzoek – in een klein gebied, onder slechts twee van de drie soorten – conclusies worden getrokken over alle drie de orang-oetansoorten in heel Indonesië.

De onderzoekers zijn bang dat de Indonesische overheid met haar optimistische kijk op de zaak bijdraagt aan een verdere achteruitgang van de orang-oetan. “Als de overheid denkt dat de populaties groeien, leidt dat tot compleet andere strategieën dan nodig zijn om met snel afnemende populaties om te gaan,” aldus onderzoeker Erik Meijaard. “Het is belangrijk dat de overheid zich realiseert dat populaties blijven krimpen.”