Het zou betekenen dat ook buiten ons zonnestelsel Pluto-achtige planeten te vinden zijn.

In 2017 spotten onderzoekers een object in ons zonnestelsel dat hier niet thuis leek te horen. Na wat vervolgonderzoek bleek het te gaan om een interstellair object, afkomstig uit een ander zonnestelsel. Een bijzondere ontdekking. Sindsdien proberen onderzoekers het merkwaardig gevormde object dat de naam ‘Oumuamua kreeg, te classificeren. Deze verwoede pogingen zijn echter tot op heden weinig succesvol gebleken. ‘Oumuamua heeft ondertussen dan ook al vele namen gehad: een komeet, een planetoïde en zelfs een buitenaards ruimteschip. Onderzoekers doen nu in een studie een nieuw voorstel. Is de ware aard van het mysterieuze object dan nu voor eens voor altijd ontmaskerd?

Meer over ‘Oumuamua
In oktober 2017 spotten onderzoekers voor het eerst een object in ons zonnestelsel dat afkomstig was uit een ander stelsel. Het sigaarvormige object kreeg de naam ‘Oumuamua; wat in het Hawaiiaans zoveel betekent als ‘verkenner’. Het object is ongeveer 300 meter lang en reisde miljoenen jaren door het heelal voordat het ons zonnestelsel binnendrong. Het bijzondere object hield de gemoederen behoorlijk bezig. Velen dachten zelfs dat ‘Oumamua een buitenaardse ruimteschip voorstelde, gebouwd door aliens. Dat zou volgens sommige onderzoekers te zien zijn aan de vorm van het object, die een bewuste constructie zou zijn. Jammer genoeg verliet het object ons zonnestelsel nog voordat we ‘m goed en wel wisten te bestuderen. En daarom nam hij veel mysteries met zich mee het oneindige heelal in.

In de studie namen de onderzoekers de beschikbare informatie over ‘Oumuamua nogmaals grondig onder de loep. En zij komen nu tot een opvallend besluit: ‘Oumuamua is een stukje van een Pluto-achtige planeet uit een ander zonnestelsel. “Dit onderzoek is opwindend omdat we waarschijnlijk het mysterie omtrent de aard van ‘Oumuamua hebben opgelost,” zegt onderzoeker Steven Desch. “We hebben het kunnen identificeren als een brokstuk van een ‘exo-Pluto’.”


Pluto
Het is heel interessant. Want het zou betekenen dat ook buiten ons zonnestelsel Pluto-achtige planeten te vinden zijn. “Tot nu toe hadden we geen manier om te weten of andere zonnestelsels Pluto-achtige planeten herbergen,” zegt Desch. “Maar nu hebben we er een stukje van langs de aarde zien scheren.” De onderzoekers vermoeden dat ‘Oumuamua ongeveer een miljard jaar geleden door een krachtige inslag van een Pluto-achtige planeet is losgekomen, uit het systeem is geworpen en al talloze jaren doelloos in de ruimte ronddwaalt.

Illustratie van de mogelijke geschiedenis van ‘Oumuamua. Afbeelding: S. Selkirk/ASU

De resultaten betekenen dat de theorie dat ‘Oumuamua een komeet is, voorgoed de prullenbak in kan. “In veel opzichten leek ‘Oumuamua op een komeet,” zegt Desch. “Maar op meerdere vlakken verschilde het object er toch ook weer teveel van.” ‘Oumuamua was bijvoorbeeld veel platter dan elk ander bekend object in ons zonnestelsel. Daarnaast miste het interstellaire object de voor kometen kenmerkende stoffige atmosfeer en staart. Ten slotte kreeg ‘Oumuamua een lichte duw weg van de zon; het zogenaamde ‘raketeffect’ dat veel voorkomt bij kometen omdat het ijs waaruit kometen bestaan door zonlicht verdampt. Maar die duw was veel sterker dan kon worden verklaard. Het voorstel dat ‘Oumuamua mogelijk een brokstuk is van een exo-Pluto, past wel in het gehele plaatje.

Stikstof
De onderzoekers namen vervolgens alle kenmerken van ‘Oumuamua nog eens goed door en komen daarbij tot de conclusie dat het object waarschijnlijk voornamelijk uit stikstofijs bestaat. “Bevroren stikstof verklaart de ongebruikelijke vorm van het interstellaire object,” zegt onderzoeker Alan Jackson. “Naarmate de buitenste lagen stikstofijs verdampen, zou het lichaam steeds platter zijn geworden. Dit is vergelijkbaar met een stuk zeep waarbij door veelvuldig gebruik de buitenste lagen worden weggewreven.” Bovendien zou dit ook het waargenomen raket-effect kunnen verklaren. Ten slotte bestaat tevens het oppervlak van Pluto uit stikstofijs. En dus is het goed mogelijk dat ook het interstellaire object uit hetzelfde materiaal bestaat.


Mogelijk is nu dus voor eens en voor altijd de code gekraakt. En dat betekent dat ook de vrij bizarre theorie dat ‘Oumuamua mogelijk een buitenaards ruimteschip is, naar het rijk der fabelen verbannen kan worden. “Iedereen is geïnteresseerd in buitenaardse wezens,” zegt Desch. “Het was dan ook onvermijdelijk dat dit eerste object afkomstig uit een ander zonnestelsel mensen aan aliens deed denken. Maar het is belangrijk in de wetenschap om niet te snel conclusies te trekken.” De onderzoekers hopen dat met behulp van toekomstige telescopen er meer interstellaire objecten aan het licht gebracht zullen worden. Dit zal ons begrip over hoe andere planetenstelsels eruit zien en de manieren waarop ze lijken of juist verschillen van ons eigen zonnestelsel, verder uitbreiden.

Wist je dat…

…‘Oumuamua niet het enige interstellaire object is dat een bezoekje aan ons zonnestelsel heeft gebracht? In 2019 ontdekten onderzoekers namelijk 2I/Borisov. Wetenschappers vermoeden dat deze tweede interstellaire bezoeker wél een komeet is. Dat 2I/Borisov wel als komeet wordt aangemerkt, heeft te maken met de zeer uitgesproken staart waar 2I/Borisov over beschikt en die tekenend is voor kometen. Toch lijkt ook 2I/Borisov zich niet aan alle voorgeschreven regels voor kometen te houden. Meer weten? Lees hier verder!