Europese wetenschappers hebben voor het eerst een exoplaneet om een ster gevonden, die in een ander sterrenstelsel is geboren. De nieuwe exoplaneet – HIP 13044b – draait om een opgeblazen rode ster en bevindt zich in een soort sterrenstroom buiten het Melkwegstelsel. De exoplaneet en de ster zijn geboren in een dwergstelsel, dat ooit is opgeslokt door de Melkweg.

In totaal vonden astronomen tot nu toe bijna 500 exoplaneten, maar van geen enkele planeet is aangetoond dat het object buiten het Melkwegstelsel geboren. HIP 13044b wel. Hoewel de sporen van het dwergstelsel nog wel te zien zijn, bestaat het stelsel waarschijnlijk niet meer in de oorspronkelijke vorm.

Kannibalisme
Ongeveer zes miljard jaar geleden botste de Melkweg op een dwergstelsel. De sterren werden opgenomen door de Melkweg, waardoor er een grote sterrenstroom ontstond buiten het sterrenstelsel. Deze sterren razen met een snelheid van 965.000 kilometer per uur om het centrum van de Melkweg.

“Deze ontdekking toont aan dat de vorming van planeten ook plaatsvond in andere sterrenstelsels dan de Melkweg”, zegt astronoom Oskar von der Lühe van het Kiepenheuer-Instituut für Sonnen-physik in Duitsland. “Andere stelsels hebben een andere geschiedenis op het gebied van stervorming.”

Kleine afstand
In sommige media was gisteravond te lezen dat de exoplaneet in een ander sterrenstelsel gevonden is. Dit is niet waar. De afstand tot ster HIP 13044 bedraagt slechts 2.000 lichtjaar en dat is op kosmische schaal niet veel. De afstand van de aarde tot het centrum van de Melkweg is namelijk 25.000 lichtjaar.

WIST U DAT…

…er waarschijnlijk meer kleine dan grote exoplaneten om andere sterren draaien?

Metaalarme moederster
De ontdekte exoplaneet is minimaal 1,25 keer zwaarder dan Jupiter. Het is bijzonder dat deze planeet is geboren, want de moederster van HIP 13044b bevat weinig zware elementen (oftewel: weinige elementen zwaarder dan waterstof en helium) en die zijn wel nodig voor de vorming van planeten. Zware elementen trekken namelijk lichtere gassen aan, waardoor planeten ontstaan.

“Deze exoplaneet is waarschijnlijk niet op een traditionele manier ontstaan”, zegt Alan Boss van het Carnegie Instituut voor Wetenschappen in Washington. “Het is belangrijk dat we onderzoeken hoe planeten ontstaan rondom metaalarme sterren, want dat is wel mogelijk!”

Einde nadert
De exoplaneet heeft overigens geen lang leven meer voor de boeg. De moederster is al aan het opzwellen, wat betekent dat deze ster het einde van haar leven bereikt.