Het laat zien hoe slim deze iconische Australische vogel is.

Kaketoes zijn speelse en intelligente vogels die wijdverspreid in Australië voorkomen. En deze vogels kunnen iets bijzonders. Onderzoekers zijn er namelijk achter gekomen dat ze elkaar een unieke vaardigheid leren: ze kunnen het deksel van containers optillen, om zo de welgevulde vuilnisbakken leeg te plunderen.

Video
Het verhaal begon een paar jaar geleden, toen onderzoekers een video bekeken waarin een slimme grote geelkuifkaketoe een gesloten vuilnisbak wist te openen. De kaketoe gebruikte zijn snavel en poot om het zware deksel op te tillen en schuifelde langs de zijkant om het om te draaien. Hierdoor wist hij op een gewiekste manier bij de kliekjes in de container te komen. De onderzoekers waren gefascineerd door de beelden. “Het was opwindend om zo’n ingenieuze en innovatieve manier te zien om bij een voedselbron te komen,” vertelt onderzoeksleider Barbara Klump. “We wisten meteen dat we dit unieke foerageergedrag systemisch wilden bestuderen.”

Studie
De wetenschappers besloten het interessante fenomeen nader te onderzoeken. “Australische vuilnisbakken hebben een uniform ontwerp in het hele land,” legt onderzoeker John Martin uit. “Bovendien komen grote geelkuifkaketoes langs de hele oostkust voor. Het eerste wat we wilden achterhalen, was of kaketoes overal containers kunnen openen.” Met behulp van een online-enquête vroegen ze burgerwetenschappers te hulp. En tegen het einde van 2019 hadden bewoners uit 44 gebieden het opmerkelijke gedrag van de kaketoes inderdaad gade geslagen, wat aantoont dat de techniek zich snel en over grote gebieden had verspreid.

Van district naar district
Opmerkelijk genoeg blijkt dat kaketoes uit naburige districten het trucje van elkaar overnamen. Zo dook het vermogen om containers te plunderen niet zomaar willekeurig op, maar waaierde van district naar district.

Nieuwe methode
Eind 2018 vond een kaketoe in het noorden van Sydney het trucje opnieuw uit. Vogels in aangrenzende wijken kopieerden vervolgens dit gedrag. “We zagen dat de vogels de containers niet op dezelfde manier openden, maar dat ze een andere openingstechniek hadden uitgevonden,” vertelt Klump. “Dit suggereert dat het gedrag wordt geleerd door anderen te observeren.”

Sociaal leren
Deze resultaten uit het onderzoek wijzen dus op iets interessants, namelijk dat kaketoes het trucje van soortgenoten uit hun omgeving leren. En dat betekent dat deze grote geelkuifkaketoes in staat zijn tot iets heel slims: sociaal leren.

Een slimme kaketoe opent het deksel van een vuilnisbak vol lekkers. Afbeelding: Barbara Klump / Max Planck Institute of Animal Behavior

Volgens Klump kunnen slechts enkele dieren, zoals primaten en vogels, sociaal leren. “Kinderen zijn meesters in sociaal leren,” zegt ze. “Van jongs af aan kopiëren ze vaardigheden van andere kinderen en volwassenen. In vergelijking met mensen zijn er echter maar weinig voorbeelden bekend van dieren die dat kunnen. Het is een hele uitdaging om aan te tonen dat het zoeken naar voedsel niet te wijten is aan genetica.”


Bekijk in deze video een compilatie van verschillende kaketoes die vuilnisbakken weten te openen.

Toch lijkt het er sterk op dat de iconische Australische kaketoe in staat is om van soortgenoten te leren. Het betekent dat het openen van de vuilnisbakken dus aangeleerd gedrag is en geen resultaat van genetica. De studie is het eerste onderzoek ter wereld dat bevestigt dat kaketoes dit gedrag verspreiden via sociaal leren.

De wetenschappers hopen dat hun bevindingen zullen leiden tot een breder begrip van stedelijke dieren. “Door het gedrag van kaketoes met de hulp van lokale bewoners te bestuderen, ontdekken we de unieke en complexe culturen van hun buurtvogels,” aldus Klump. Hoewel kaketoes luidruchtig en agressief kunnen zijn, laat dit onderzoek ook zien hoe ongelofelijk slim en volhardend ze zijn en dat ze zich succesvol hebben weten aan te passen aan het leven met mensen. “Kaketoes zitten vol leven, humor en kattenkwaad,” zegt onderzoeker Richard Major. “Tegelijkertijd hebben ze een scherpe intelligentie, natuurlijke nieuwsgierigheid en een bewezen aanpassingsvermogen. Door dit onderzoek bouwen we een alomvattend beeld op van de inheemse flora en fauna en kunnen we genieten van deze wonderlijke vogels.”