Het onthult dat de vorm van de Melkweg veel sterker door invloeden van buitenaf beïnvloed wordt dan gedacht.

Dat stellen onderzoekers op basis van data verzameld door de Gaia-satelliet. Deze satelliet heeft de afgelopen jaren de positie en beweging van miljoenen sterren vastgesteld. Op basis daarvan heeft een internationaal team van onderzoekers de banen van de sterren geplot. En dat resulteert in een bijzondere ontdekking. “De schijfvormige structuur in de buurt van de zon is verschoven,” vertelt onderzoeker Amina Helmi. “Iets heeft er een flinke trap tegen gegeven.”

Slakkenhuis
Gaia onthult namelijk dat een flink deel van de sterren in het betreffende gebied niet alleen ronddraait in het vlak van de schijf van de Melkweg, maar ook erboven. Zo ontstaat een spiraalvormige structuur. “Zo’n slakkenhuis is niet eerder waargenomen,” stelt onderzoeker Teresa Antoja.

Sagittarius
De onderzoekers denken dat de verstoring zo’n 500 miljoen jaar geleden is ontstaan. Op dat moment passeerde het dwergsterrenstelsel Sagittarius onze Melkweg. De onderzoekers denken dan ook dat dit kleine sterrenstelsel de boosdoener is.

Verrassend
Het is best verrassend. Niemand had namelijk verwacht dat zo’n klein sterrenstelsel – Sagittarius heeft een massa die 10.000 keer kleiner is dan die van de Melkweg – zo’n grote impact zou kunnen hebben op ons sterrenstelsel. “Tot nu toe dachten we dat dit soort verstoringen relatief klein zou zijn,” bevestigt Helmi. “We hebben de dynamiek van de Melkweg altijd bestudeerd zonder rekening te houden met dit soort externe invloeden, alsof ieder sterrenstelsel in een eigen privé-universum bestaat. Dat blijkt dus niet juist te zijn.”

De uitdaging is nu om de impact die ook kleine sterrenstelsels op de vorm van onze Melkweg heeft, mee te nemen in de modellen die de evolutie van ons sterrenstelsel beschrijven. “Ik weet nog niet hoe dat moet, daar gaan we ons de komende maanden eens over buigen,” aldus Helmi.