Ironischer wordt het niet: een Canadees klimaatonderzoek is geannuleerd vanwege door klimaatverandering ingegeven problemen.

Eind mei stapten zo’n veertig onderzoekers aan boord van de ijsbreker CCGS Amundsen. De reis zou voeren naar Churchill, een klein dorpje aan de westoever van de Hudsonbaai. Maar het liep door extreme ijsomstandigheden voor de kust van Newfoundland even anders.

Reddingsacties
Verschillende schepen werden overvallen door het ijs dat voor de kust van Newfoundland lag en kwamen in de problemen. Terwijl de ene na de andere noodoproep binnenkwam, zag de kustwacht geen andere mogelijkheid dan ook een beroep te doen op de ijsbreker van de wetenschappers. De onderzoekers wijzigden hun koers en hielpen mensen om veilig de Strait of Bell Isle – een nauwe zeestraat tussen Newfoundland en Labrador – binnen te gaan. De vertraging die het onderzoeksschip door de reddingsacties opliep, was zo groot dat de complete onderzoeksexpeditie nu – tevens vanwege veiligheidsoverwegingen – is afgeblazen.

IJs uit het hoge noorden
Maar de wetenschappers zouden natuurlijk geen wetenschappers zijn als ze tussen de reddingsacties door ook even een blik hadden geworpen op het ijs dat hun expeditie dwarsboomde. Met behulp van de apparatuur aan boord bestudeerden ze het dikke ijs voor de kust van Newfoundland. En ze kunnen concluderen dat het grotendeels zeker afkomstig is uit het hoge noorden. “Klimaatgerelateerde veranderingen in het zee-ijs op de Noordelijke IJszee beperkt niet alleen de omvang en dikte ervan, maar maakt het ijs ook mobieler,” legt onderzoeker David Barber uit. Het dunnere, gefragmenteerde zee-ijs wordt gemakkelijker door de wind en stroming meegevoerd en heeft zich in dit geval verzameld voor de kust van Newfoundland. Daar klampt het ijs zich al sinds eind april samen, waardoor het op sommige plekken zo dik is geworden dat zelfs de ijsbreker van de onderzoekers er bijna niet doorheen kon komen.

Uitzonderlijk
Het zijn uitzonderlijke omstandigheden, zo stelt de Canadese kustwacht. Barber, die al jaren onderzoek doet in het Arctisch gebied, onderschrijft dat. In de toekomst kan dit – als het Arctisch gebied veder opwarmt – echter wel eens een stuk minder uitzonderlijk worden.

Klimaatverandering vindt nu plaats
“Het onderzoek van onze wetenschappers laat duidelijk zien dat klimaatverandering niet iets is wat in de toekomst gaat gebeuren, maar reeds plaatsvindt,” zo laat de University of Manitoba, één van de initiatiefnemers van de afgeblazen onderzoeksexpeditie, in een verklaring weten. “Het effect dat klimaatverandering op het Canadese Arctische gebied en de Noordelijke IJszee heeft, treft niet alleen de noordelijke ecosystemen en leefgemeenschappen, maar ook de leefgebieden en mensen in het zuiden van Canada, zoals we voor de kust van Newfoundland kunnen zien.” Wat deze gebeurtenissen bovendien vooral illustreren, is dat Canada slecht op de impact van klimaatverandering is voorbereid, zo stelt de universiteit.

De wetenschappers laten zich door alle gebeurtenissen niet uit het veld slaan. Ze hopen dat de onderzoeksexpeditie in 2018 alsnog plaats kan vinden. Hopelijk resulteert het in data die Canada helpt om zich beter voor te bereiden op de impact die het veranderende klimaat nu en in de toekomst heeft.