Een koolmees zingt niet alleen graag; hij luistert ook graag naar zijn buurman. Zo leert hij namelijk meer over de persoonlijkheid van de andere koolmees. Lange liedjes met een snel ritme? Da’s een brutale macho. Korte en langzame liedjes: een padvinder!

Uit eerdere studies kwam al naar voren dat veel dieren net als mensen een persoonlijkheid hebben, ook wel gedragsstrategie genoemd. De twee extreme persoonlijkheden zijn bij koolmezen: brutaal, de omgeving snel verkennend versus langzaam en voorzichtig. De macho en de padvinder dus.

Een koolmeesman verdedigt zijn territorium door te zingen. “Je zou het een gezongen advertentie kunnen noemen”, zegt NIOO-onderzoeker Marc Naguib. Samen met zijn collega’s speelde Naguib opgenomen koolmeeszang af in het bos. “We wisten altijd waar de vogels waren, omdat ze een heel klein zendertje op hadden. Ook kennen we van alle vogels in ons onderzoeksbos de persoonlijkheid. Dat is echt bijzonder.” Zo testten ze een nieuwe manier van onderzoek doen uit, door de ruimtelijke bewegingen van dieren én van hun buren te bestuderen in combinatie met hun communicatie.

Uit het onderzoek kwam naar voren dat koolmezen anders reageren als hun buurman aan het zingen is. Voor biologen is dit heel interessant om te weten. Tot nu toe wisten zij dat eigenschappen van dieren die de aantrekkelijkheid voor partners en dus hun voortplanting beïnvloeden iets vertellen over de ‘kwaliteit’ of gezondheid van een dier. De mooiste kleuren, langste staarten en poten of beste liedjes zijn in trek bij de vrouwtjes, omdat alleen sterke mannetjes zich dat kunnen veroorloven. “Maar nu blijkt de persoonlijkheid van een dier deze eigenschappen ook te beïnvloeden,” legt Naguib uit.

Kiest een mees nu zijn territorium op grond van de persoonlijkheid van de buren? Trekt een padvinder graag met een andere padvinder op? Naguib: “Dat zouden we graag willen weten!”