kreeft

Met behulp van voor ons onzichtbaar circulair gepolariseerd licht laat de kreeft anderen weten waar hij zit.

Tijdens een eerder onderzoek toonden wetenschappers al aan dat bidsprinkhaankreeften van de soort Gonodactylaceus falcatus circulair gepolariseerd licht kunnen reflecteren en detecteren. En dat is zeldzaam in de natuur. Onduidelijk was echter waar de kreeften deze vaardigheid exact voor gebruikten. Een nieuw onderzoek schept duidelijkheid: de kreeften gebruiken circulair gepolariseerd licht om op heimelijke wijze aan de concurrentie te laten weten: “Pssst..ik zit hier, dus blijf uit de buurt”.

Circulair gepolariseerd licht
Circulair gepolariseerd licht reist in een spiraalvorm – met de klok mee of tegen de klok in. Wij mensen kunnen het licht alleen zien met behulp van speciale lenzen.

Helemaal nieuw
“We zijn vertrouwd met de kleuren van vogels en ook in de oceaan is het heel normaal dat koraalriffen kleuren hebben, dit zijn vormen van communicatie die we begrijpen,” vertelt onderzoeker Justin Marshall. “Wat we nu ontdekken is een geheel nieuwe manier van communiceren.”

Verstoppertje spelen
Uit onderzoeken blijkt dat de bidsprinkhaankreeft circulair gepolariseerde patronen op zijn lichaam vertoont, met name op de poten, het hoofd en de staart. “Dat zijn de delen die het best zichtbaar zijn wanneer de kreeft zich tijdens een conflict opkrult. Deze kreeften leven in gaten in het rif. Ze verstoppen zich graag.”

Krab
De krab Uca stenodactylus blijkt objecten te identificeren door te kijken hoeveel gepolariseerd licht deze reflecteren.

Bezet!
Dat blijkt ook wel uit de experimenten van de onderzoekers. Ze lieten de kreeften los in een tank met water. In de tank waren twee verstopplekken. Eén van die plekken reflecteerde circulair gepolariseerd licht. De kreeften kozen 68 procent van de tijd voor de andere verstopplek. Het suggereert dat de kreeften in de veronderstelling waren dat de plek die circulair gepolariseerd licht reflecteerde bezet werd door een andere kreeft. “Als er circulair gepolariseerd licht uit een gat komt, dan komen de kreeften er niet in de buurt. Ze weten – of ze denken te weten – dat daar een andere kreeft zit.”

Het onderzoek is niet alleen interessant voor biologen. Wellicht kunnen ook artsen er hun voordeel mee doen. Zo kunnen we van deze kreeften leren hoe we kanker in een vroeg stadium op kunnen sporen. “Kankercellen reflecteren gepolariseerd licht, maar met name circulair gepolariseerd licht niet op dezelfde manier als gezonde cellen.” Camera’s die in staat zijn om circulair gepolariseerd licht op te vangen kunnen wellicht ingezet worden om kankercellen lang voordat het menselijk oog ze kan zien, te detecteren.