Vieze lucht lijkt samen te hangen met minder normale spermacellen.

Een internationaal team van onderzoekers bestudeerden de gegevens van bijna 6500 mannen in Taiwan. De mannen waren tussen de 15 en 49 jaar oud en hadden tussen 2001 en 2014 deelgenomen aan een onderzoeksprogramma waarbij de kwaliteit van het sperma herhaaldelijk werd beoordeeld.

Fijnstof
De onderzoekers wilden nagaan of er een verband was tussen de kwaliteit van het sperma en de kwaliteit van de lucht waarin de mannen leefden. Ze pakten er de adresgegevens van de mannen bij en stelden de luchtkwaliteit in de omgeving van de woningen vast. Ze richtten zich daarbij met name op fijnstof: heel kleine deeltjes in de lucht die eerder in verband zijn gebracht met long- en hartziekten.

Minder normale spermacellen
Het onderzoek suggereert dat er een sterk verband is tussen dit fijnstof en de spermakwaliteit. Naarmate mannen aan meer fijnstof werden blootgesteld, nam het aantal spermacellen met een normale omvang en vorm af. Dat verband bleef zelfs nadat de onderzoekers rekening hadden gehouden met andere factoren die van invloed kunnen zijn op de spermacellen – denk bijvoorbeeld aan roken of alcoholgebruik – overeind. Ook hoefden mannen niet jaren aan fijnstof te worden blootgesteld, voor hun spermakwaliteit afnam. De onderzoekers zagen het effect al over een periode van drie maanden (de tijd die nodig is om sperma te genereren) opduiken.

Meer spermacellen
Tegelijkertijd bleken mannen die aan meer fijnstof werden blootgesteld wel een grotere spermaconcentratie te hebben. Mogelijk compenseert het lichaam zo de vermeende schadelijke effecten die de fijnstof op de vorm en omvang van de spermacellen heeft, aldus de onderzoekers.

Voorzichtig verband
Er moet worden opgemerkt dat de onderzoekers alleen een verband hebben gevonden tussen de luchtkwaliteit en de kwaliteit van het sperma. Het is nog te vroeg om te concluderen dat de vervuilde lucht de oorzaak is van het slechtere sperma. Maar de onderzoekers achten het aannemelijk. Zo wijzen ze erop dat verschillende componenten van fijnstof – waaronder zware metalen – eerder tijdens experimenteel onderzoek in verband zijn gebracht met beschadigingen aan het sperma.

De onderzoeksresultaten zijn in dit stadium nog geen reden voor totale paniek. Het effect dat fijnstof op spermacellen lijkt te hebben, is volgens de onderzoekers klein. Maar ze wijzen er tegelijkertijd op dat luchtvervuiling praktisch overal is “en kan resulteren in een significant aantal onvruchtbare stellen.” Ze pleiten dan ook voor vervolgonderzoek én een verbetering van de luchtkwaliteit.