De zonnewind is hard bezig om Pluto van zijn atmosfeer te ontdoen. Maar Charon gooit – zo af en toe – roet in het eten.

De atmosfeer van Pluto wordt steeds dunner. Het is allemaal te wijten aan de zonnewind die de dwergplaneet aan het strippen is. Maar helemaal vrij spel heeft de zonnewind niet, zo blijkt nu uit nieuw onderzoek. Want wanneer Charon tussen Pluto en de zon in staat, heeft de atmosfeer van Pluto het aanzienlijk minder zwaar te verduren.

Schild
“Charon heeft niet altijd zijn eigen atmosfeer,” vertelt onderzoeker Carol Paty. “Maar wanneer dat wel het geval is, creëert deze een schild voor Pluto en leidt deze de zonnewind grotendeels om Pluto heen.” Hierdoor takelt de atmosfeer van Pluto aanzienlijk langzamer af. Wanneer Charon geen atmosfeer heeft of naast of achter Pluto staat (de onderzoekers noemen dat ‘stroomafwaarts) heeft de maan slechts een klein effect op de interactie tussen de zonnewind en Pluto.

New Horizons
Voordat ruimtesonde New Horizons een bezoek bracht aan Pluto schatten onderzoekers al in hoe snel de atmosfeer van de dwergplaneet verdwijnt. Die schatting viel echter veel hoger uit dan de daadwerkelijke metingen van New Horizons. En nu weten we dus hoe dat komt: Charon zit er – letterlijk – tussen.

Grote maan
Dat de maan zo’n grote invloed heeft op de interactie tussen de zonnewind en Pluto is niet zo heel gek. Charon is met een diameter die ongeveer half zo groot is als de diameter van Pluto aanzienlijk groot. Bovendien staat de maan ook nog vrij dicht bij Pluto in de buurt: de twee zijn slechts iets meer dan 19.000 kilometer van elkaar verwijderd.

Maan Charon. Hier zie je duidelijk de verkleurde pool. Ook dat denken de onderzoekers met hun studie te kunnen verklaren. Afbeelding: NASA / JHUAPL / SwRI.

Verkleurde polen
Met het onderzoek bevestigen Paty en collega’s ook direct een andere hypothese die draait om de verkleuringen op de polen van Charon. De hypothese stelt dat deze veroorzaakt worden door magnetische deeltjes die uit de atmosfeer van Pluto zijn gerukt en zich over een periode van miljarden jaren – wanneer Charon zich ‘stroomafwaarts’ bevond – op de polen van de maan hebben verzameld.

Door Pluto en zijn directe omgeving te bestuderen, hopen onderzoekers een beter beeld te krijgen van hoe Pluto er lang geleden uitzag. “Zelfs op grote afstand van de zon is Pluto zijn atmosfeer aan het kwijtraken. Door de snelheid waarmee dat gebeurt, vast te stellen, kunnen we meer zeggen over hoe dik de atmosfeer in het begin was en dus hoe Pluto er vroeger uitzag.”