En Wageningse onderzoekers hebben nu uitgevogeld hoe dat precies zit.

Een paar jaar geleden toonden Wageningse onderzoekers al aan dat malariamuggen een zwak hebben voor kinderen met malaria. Experimenten toonden toen aan dat malariamuggen zich aangetrokken voelen tot de geurstoffen die kinderen met malaria afgeven. Een nieuwe studie – verschenen in het blad Proceedings of the National Academy of Sciences – onthult nu heel nauwkeurig hoe de geur van door malariamuggen geprikte kinderen verandert.

Aldehyden
Het onderzoek wijst uit dat malariaparasieten in het lichaam van kinderen met malaria de productie van enkele geurstoffen – die het lichaam via de huid verlaten – opvoeren. Het gaat dan om de stoffen heptanal, octanal en nonanal, gezamenlijk ook wel aangeduid als aldehyden. “Dit zijn vrij normale geurstoffen, die wel worden omschreven als fruitig of grassig,” legt onderzoeker Jetske de Boer uit. “Maar voor malariamuggen zijn ze extra aantrekkelijk.”

Geurboeket
Kinderen met malaria blijken veel meer van deze aldehyden te genereren: in plaats van de gebruikelijke 15% bestaat bijna 23% van hun geurboeket uit deze geurstoffen. Ook blijkt te gelden: hoe meer parasieten er in het bloed van de kinderen zitten, hoe meer er van deze drie aldehyden worden afgegeven.

Experiment
De onderzoekers baseren hun conclusies op metingen onder 56 kinderen die tussen de 5 en 12 jaar oud waren en in Kenia wonen. De kinderen kregen een speciale plastic zak rond hun voet waar drie uur lang lucht doorheen werd geblazen. De voetengeur werd ondertussen in een filter ingevangen en geanalyseerd. Ook werd gekeken hoe malariamuggen reageerden op sokken van kinderen met en zonder malaria.

Het onderzoek is belangrijk voor de bestrijding van malaria. “Nu we de aldehyden die samenhangen met een malaria-infectie hebben geïdentificeerd en gekwantificeerd snappen we meer van de besmettingsroute van de parasiet,” legt De Boer uit. Malariaparasieten zijn erbij gebaat dat een malariapatiënt door muggen gebeten worden; ze kunnen dan met de mug meeliften naar een nieuw slachtoffer. De nieuwe onderzoeksresultaten scheppen volgens De Boer “mogelijkheden om in die keten in te grijpen. Onze geurvallen voor muggen kunnen we verbeteren door een extra portie van deze lokstoffen toe te voegen.” Daarnaast kunnen de resultaten ook een rol spelen bij het diagnosticeren van malaria. Daarvoor hoeft in theorie niet langer bloed te worden geprikt; geurstoffen kunnen immers ook verraden of kinderen malaria hebben of niet.