mars

Nieuw onderzoek suggereert dat er zeer recent nog vloeibaar water op Mars stroomde. Wetenschappers hebben in een krater sporen ontdekt die erop wijzen dat hier 200.000 jaar geleden water stroomde.

De onderzoekers bestudeerden een krater op het zuidelijk halfrond van Mars. De krater in kwestie bevat goed bewaard gebleven geultjes en afgezet puin. “We hebben een hele jonge krater op het zuidelijk halfrond van Mars ontdekt die bewijs bevat voor de aanwezigheid van vloeibaar water in het recente verleden van Mars,” vertelt onderzoeker Andreas Johnsson.

Boven en linksonder: geultjes en afzettingen op Mars. Rechtsonder: geultjes en afzettingen op aarde (Spitsbergen). Afbeelding: NASA / JPL / UofA for HiRISE.

Boven en linksonder: geultjes en afzettingen op Mars. Rechtsonder: geultjes en afzettingen op aarde (Spitsbergen). Afbeelding: NASA / JPL / UofA for HiRISE.

De afzettingen
Wanneer sedimenten op een helling verzadigd raken met water, worden ze zwaarder. Op een gegeven moment zijn ze zo zwaar dat ze hun plekje op de helling onmogelijk kunnen handhaven en dan glijden ze (stenen, klei, water en grind) naar beneden. De onderzoekers hebben nu sporen van zo’n stroom puin ontdekt op Mars. Ze vergeleken deze met door water veroorzaakte stromen puin op aarde en stellen dat ook het afgezette puin in de krater op het zuidelijk halfrond van Mars daar door toedoen van water terecht is gekomen.

Jonge krater
“Wat ons verraste is dat de krater waarin deze stromen puin tot stand kwamen, zo jong is,” vertelt Johnsson. De krater zou zo’n 200.000 jaar oud zijn. Dat betekent dat de krater lang na de laatste ijstijd op Mars – die zo’n 400.000 jaar geleden eindigde – ontstond. “Geulen komen veelvuldig voor op Mas, maar de geulen die wij eerder bestudeerd hebben zijn veel ouder en de sedimenten in hun nabijheid worden geassocieerd met de meest recente ijstijd. De krater die we nu bestudeerd hebben, is veel te jong om beïnvloed te zijn door omstandigheden die tijdens die ijstijd speelden. Dat suggereert dat de smeltwater-gerelateerde processen die deze afzettingen vormden bijzonder effectief waren in recentere tijden.”

De studie

Het volledige onderzoek naar water in deze krater op Mars is te vinden in het blad Icarus.

De krater die de onderzoekers bestudeerden bevindt zich in ejecta – uitgeworpen materiaal – van een nabijgelegen krater. Het uitgeworpen materiaal ligt in de vorm van een bloem om die nabijgelegen krater heen. Wetenschappers stelden eerder al dat zulke vormen rond een krater ontstaan wanneer het object dat op Mars insloeg en de krater vormde, insloeg in een gebied dat nat was of rijk was aan ijs. “Mijn eerste gedachte was dat het water dat deze stromen puin veroorzaakte, afkomstig was van ijs dat in het uitgeworpen materiaal bewaard was gebleven. Maar toen we beter keken, ontdekten we geen structuren – zoals breuken – in de krater die dienst hadden kunnen doen als structuren waardoor het smeltwater kon vrijkomen. Het is waarschijnlijker dat het water afkomstig was van gesmolten sneeuw, in een periode waarin de omstandigheden gunstig waren voor de vorming van sneeuw. Dat is mogelijk aangezien de rotatieas van Mars in het verleden veel schuiner stond dan vandaag de dag.”