ceibal

Een nieuw onderzoek wijst erop dat de Maya-beschaving op een heel andere manier is gestart dan archeologen dachten. Dat stellen archeologen nu ze in de Maya-stad Ceibal het oudste Maya-observatorium ooit hebben ontdekt.

Als het over het ontstaan van de Maya-beschaving gaat, zijn archeologen het beste in twee kampen te verdelen. Het ene kamp denkt dat de Maya-beschaving onafhankelijk van andere beschavingen in de jungle van het huidige Guatemala en het zuiden van Mexico ontstaan is. Het andere kamp denkt dat de Maya-beschaving sterk beïnvloed wordt door de veel oudere beschaving van de Olmeken en dan in het bijzonder door hun centrale stad: La Venta.

Allebei fout?
Het lijkt er nu op dat beide kampen er met hun ideeën naast zitten, zo schrijven archeologen in het blad Science. Ze baseren die conclusie op opgravingen in Ceibal: een Maya-stad in Guatemala. Tijdens de opgravingen stuitten ze op een observatorium dat aanzienlijk ouder bleek dan gedacht. Uit de opgravingen blijkt dat La Venta zo’n 200 jaar nadat Ceibal tot stand kwam, uitgroeide tot het belangrijke centrum dat het voor de Olmeken was.

WIST U DAT…

…wetenschappers het recept van Maya-blauw op het spoor zijn?

Complex
Het onderzoek stelt niet dat de Maya-beschaving ouder is dan de beschaving van de Olmeken. De Olmeken hadden namelijk nog een andere belangrijke stad die eerder dan La Venta ontstond. Maar het onderzoek suggereert wel dat La Venta geen enorme invloed kan hebben gehad op de prille Maya-beschaving. “We stellen dat het scenario van de prille Maya-cultuur veel complexer is dan we dachten,” vertelt onderzoeker Victor Castillo.

De archeologen zijn zich ervan bewust dat er wel overeenkomsten zijn tussen de beschaving van de Olmeken en die van de Maya’s. Zo lijkt de architectuur van beide beschavingen op elkaar en zijn er ook wel overeenkomsten tussen rituelen die de Maya’s en Olmeken erop nahielden. Maar het zou te kort door de bocht zijn om te stellen dat de Maya’s de Olmeken simpelweg na-aapten. De onderzoekers denken dat zowel het Ceibal van de Maya’s als La Venta van de Olmeken het resultaat is van een geografisch verder reikende culturele verandering die zo’n 1000 voor Christus optrad. “Er was sprake van een enorme sociale verandering die van de zuidelijke laaglanden van de Maya’s tot de kust van Chiapas en de zuidelijke Golfkust reikte en het gebied van Ceibal maakte deel uit van die bredere sociale verandering,” vertelt onderzoeker Inomata Triadan. “De opkomst van een nieuwe vorm van samenleven – met een nieuwe architectuur en nieuwe rituelen – werd de belangrijke basis voor alle latere Meso-Amerikaanse beschavingen.”