Slechts één procent van meer dan 2000 ondervraagden, wilde graag weten wat er in de toekomst gebeuren gaat.

Dat blijkt uit een onderzoek, verschenen in het blad Psychological Review. De onderzoekers baseren hun conclusies op een onderzoek onder meer dan 2000 volwassenen, woonachtig in Duitsland en Spanje. De onderzoekers legden de proefpersonen verschillende vragen voor. Zo vroegen ze de proefpersonen bijvoorbeeld: zou je willen weten of er leven na de dood is? Of: zou je willen weten of je huwelijk uiteindelijk eindigt in een scheiding? Of: zou je willen weten wanneer je sterft? Of: zou je willen weten waaraan je sterft? Of: zou je willen weten wat je voor cadeau krijgt met kerst?

Liever geen glazen bol
In hoeverre mensen geïnteresseerd waren in wat de toekomst zou brengen, verschilde van casus tot casus. Maar over het algemeen voelden mensen er weinig voor om te weten wat er in het verschiet lag: 85 tot 90 procent van de ondervraagden wilde niet weten welke negatieve gebeurtenissen in de toekomst zouden plaatsvinden. En 40 tot 70 procent van de ondervraagden wilde niet weten welke positieve gebeurtenissen in de toekomst zouden plaatsvinden. Slechts 1 procent van de proefpersonen wilde weten welke leuke en treurige dingen ze in de toekomst te wachten stond.

Verzekeringen
Maar waarom willen mensen eigenlijk niet weten wat de toekomst brengt? Ook dat hebben de onderzoekers uitgezocht. Hiertoe keken ze naar verschillen tussen mensen die wel en mensen die niet wilden weten wat de toekomst bracht. Uit dat onderzoek blijkt onder meer dat proefpersonen minder geïnteresseerd zijn in wat er op een toekomstig moment gaat gebeuren als dat moment niet zo heel ver in de toekomst ligt. Zo gaven ouderen minder vaak dan jongeren aan te willen weten wanneer zij zouden overlijden of waaraan zij zouden overlijden. Verder bleken proefpersonen die liever niet weten wat de toekomst brengt, doorgaans ook een afkeer hebben van risico’s en vaker een levens- en rechtsbijstandsverzekering afsluiten dan proefpersonen die wel willen weten wat de toekomst brengt. Het wijst er volgens de onderzoekers op dat mensen die niet willen weten wat de toekomst brengt, dat niet willen weten, omdat ze bang zijn dat ze er later spijt van krijgen (een soortgelijke redenering ligt vaak ten grondslag aan het afsluiten van genoemde verzekeringen). Daarnaast denken de onderzoekers dat mensen liever niet weten wat de toekomst brengt, omdat ze willen kunnen blijven genieten van de spanning die het plezierige onbekende (zoals bijvoorbeeld het uitpakken van kerstcadeaus) met zich meebrengt.

Het onderzoek lijkt misschien niet zo relevant: wat maakt het nu uit of mensen de toekomst – die we toch niet kunnen voorspellen – willen weten? Toch is het onderzoek belangrijk, zo benadrukken de onderzoekers. Ze wijzen erop dat er tal van technologieën – genetisch onderzoek, big data – worden ingezet om de toekomst voorspelbaarder te maken en risico’s zo klein mogelijk te maken. Maar zitten mensen daar wel op te wachten? Het onderzoek suggereert voorzichtig van niet. “Mensen worden niet alleen uitgenodigd, maar er wordt vaak ook van hen verwacht dat ze deelnemen aan kankeronderzoeken die gericht zijn op een vroege detectie van de ziekte of regelmatige gezondheidscontroles of genetisch onderzoek van hun ongeboren kinderen,” somt onderzoeker Gerd Gigerenzer op. “Niet willen weten (wat de toekomst brengt, red.) lijkt misschien in strijd met de intuïtie en laat anderen fronsen, maar wat wij aantonen is dat opzettelijk negeren (van informatie over de toekomst, red.) niet alleen gebeurt, maar ook nog eens op grote schaal plaatsvindt.”