Dat het er op héél lange termijn slecht uitzag voor ons sterrenstelsel was al bekend. Maar nu is ook duidelijk hoe het onheil zich precies gaat voltrekken.

Met behulp van de Hubble-telescoop zochten wetenschappers van NASA precies uit welke volgende gebeurtenis een ingrijpende invloed uit zal oefenen op ons sterrenstelsel, onze zon en het zonnestelsel. Die volgende ingrijpende gebeurtenis staat gepland voor over zo’n vier miljard jaar en bestaat uit een enorme, frontale botsing tussen onze Melkweg en een relatief nabijgelegen sterrenstelsel: de Andromedanevel

Beweging
De onderzoekers baseren die conclusie op een uitgebreid onderzoek. Met behulp van de Hubble-telescoop brachten ze de beweging van Andromeda in kaart. Nu bevindt dit sterrenstelsel zich nog op zo’n 2,5 miljoen lichtjaar van ons, maar het komt met rasse schreden op ons af. Die beweging wordt veroorzaakt doordat de twee sterrenstelsels elkaar aantrekken en door donkere materie die de sterrenstelsels omringt. De Andromedanevel heeft flink wat snelheid, maar door de grote afstand duurt het toch nog zeker vier miljard jaar voor het sterrenstelsel hier is.

Botsing
Zodra de stelsels met elkaar in botsing komen, duurt het nog zo’n twee miljard jaar voor de twee sterrenstelsels helemaal één zijn geworden. Sterren in de sterrenstelsels komen door de botsing waarschijnlijk in nieuwe banen terecht. Ook de zon wordt wellicht naar een nieuw deel van het sterrenstelsel verhuisd. Hoewel dat alles ingrijpend is, verwachten de onderzoekers wel dat ons zonnestelsel en de aarde gewoon blijven bestaan. “In het ergste geval slaat M31 (Andromeda, red.) frontaal in de Melkweg en worden alle sterren in verschillende banen geslingerd,” legt onderzoeker Gurtina Besla uit. “De Melkweg verliest zijn pannenkoek-vorm waarin de meeste sterren een bijna cirkelvormige baan hebben. De kernen van de sterrenstelsels smelten samen en de sterren vestigen zich in willekeurige banen om een elliptisch sterrenstelsel te vormen.

Nog een botsing?
De kans is groot dat het niet bij één botsing blijft, zo tonen de onderzoekers binnenkort in het blad Astrophysical Journal aan. Nabij de Andromedanevel bevindt zich nog een sterrenstelsel: de Driehoeknevel. Het is goed mogelijk dat deze ook met de Melkweg botst en later eveneens opgaat in het nieuwe sterrenstelsel dat bestaat uit de Melkweg en het Andromedastelsel. Naar alle waarschijnlijkheid botst de Driehoeknevel pas nadat de Melkweg en de Andromedanevel met elkaar zijn gebotst.

De botsing in beeld. De eerste afbeelding is de huidige situatie. In de afbeeldingen daarna zien we hoe Andromeda nadert, botst en samensmelt met de Melkweg. Afbeelding: NASA / ESA / Z. Levay / R. van der Marel / STScI / T. Hallas / A. Mellinger.

Dat Andromeda de Melkweg nadert, is niets nieuws. Maar lang was onduidelijk of dat zou leiden tot een botsing of een bijna-botsing. Met behulp van de Hubble-telescoop konden de onderzoekers de beweging van Andromeda precies achterhalen en dus ook zien wat ons sterrenstelsel en de Andromedanevel te wachten staat. Onderzoeker Roeland van der Marel noemt het fascinerend. “We kennen andere sterrenstelsels in het heelal die botsen of samensmelten. Maar dit resultaat is uniek, omdat het laat zien wat er zal gebeuren met onze planeet, onze zon, en onze Melkweg. Dat wij ooit zullen versmelten met een neveltje dat 1000 jaar geleden voor het eerst werd opgemerkt aan de hemel, is werkelijk fascinerend.”