mercurius

Wetenschappers hebben ontdekt dat de kleinste planeet in ons zonnestelsel ooit veel groter was dan gedacht. De planeet – Mercurius – blijkt de afgelopen 3,8 miljard jaar veel sterker te zijn gekrompen dan onderzoekers aannamen.

Dat Mercurius gekrompen is, is al langer bekend. Maar eerder werd geschat dat de straal van de planeet ongeveer 0,8 tot 3 kilometer korter was geworden. Onderzoekers baseerden die schattingen op beelden van het oppervlak van Mercurius. Maar die beelden waren niet compleet: op het moment dat men die schatting maakte, was slechts 45 procent van het oppervlak van de kleine planeet in kaart gebracht.

Model
Dat die schatting hoogstwaarschijnlijk dan ook niet klopte, bleek zodra onderzoekers met behulp van modellen de thermiek van Mercurius door de jaren heen in kaart brachten. Die modellen wezen er namelijk op dat de straal van de planeet sinds het late hevige bombardement (waarbij het binnenste van het zonnestelsel in veel grotere mate dan normaal bekogeld werd met meteorieten) zo’n 3,8 miljard jaar geleden vijf tot tien kilometer kleiner moest zijn geworden.

Krimp

Waarom is Mercurius gekrompen? De planeet werd kleiner door afkoeling. Vandaar dat modellen die de warmte van Mercurius in kaart brengen ons ook meer over die krimp kunnen vertellen.

Zeven kilometer
Een nieuw onderzoek schept nu duidelijkheid. En dat is te danken aan MESSENGER. Een ruimtesonde die inmiddels het gehele oppervlak van Mercurius in kaart heeft gebracht. Op basis van die informatie stellen onderzoekers dat de schatting die wetenschappers eerder op basis van modellen maakten, beter klopt. Hun berekeningen en waarnemingen wijzen er namelijk op dat de straal van de planeet zo’n zeven kilometer korter is geworden.

Maar hoe kunnen onderzoekers op basis van beelden van Mercurius’ oppervlak dergelijke conclusies trekken? Simpel. Ze keken naar geologische structuren op het oppervlak die samenhangen met krimping. Wanneer een planeet krimpt, ontstaan er ‘plooien’ op het oppervlak: bergkammen en heuvels. Door die te bestuderen, kunnen de onderzoekers iets zeggen over de mate waarin Mercurius is afgekoeld. Met het nieuwe onderzoek is een vier decennia oud mysterie opgelost: eindelijk is er overeenstemming bereikt tussen de krimping die we zien en de krimping die de modellen voorspellen.