Het lijkt erop dat onderzoekers een planeet ontdekt hebben die zonder moederster door het leven moet. De planeet zwerft alleen door het heelal en wordt door de onderzoekers gepresenteerd als de spannendste solitaire planeetkandidaat tot nu toe.

De planeet staat vrij dicht bij de aarde: op zo’n 100 lichtjaar afstand. Vooralsnog heeft de planeet de naam CFBDSIR2149 gekregen.

Stroom sterren
Het lijkt erop dat de planeet bij een nabije stroom jonge sterren hoort. Deze stroom staat bekend als de bewegende sterrenhoop AB Doradus. Deze sterren bewegen samen door het heelal heen en zijn gelijktijdig ontstaan. Als de planeet daadwerkelijk bij deze sterrenhoop hoort, betekent dat dat de planeet nog heel jong is. De onderzoekers benadrukken dat ze nog niet zeker weten of de sterrenhoop en de planeet bij elkaar horen: er is een kleine kans dat het verband tussen de planeet en de sterrenhoop toeval is.

Leeftijd
Het is niet voor het eerst dat een solitaire planeet wordt ontdekt. Maar van alle eenzame planeten die onderzoekers tot nu toe hebben aangetroffen, weten we niet precies hoe oud ze zijn. En daardoor is het ook lastig vast te stellen of het wel echt planeten of misschien toch mislukte sterren – bruine dwergen – zijn. Als de sterrenhoop daadwerkelijk bij de planeet hoort, zou dat betekenen dat onderzoekers voor het eerst de leeftijd van een solitaire planeet kunnen vaststellen. En daarmee zou CFBDSIR2149 toch wel de meest interessante solitaire planeet die tot nu toe is ontdekt, zijn.

Solitaire objecten

Hoe de solitaire objecten zoals CFBDSIR2149 zijn ontstaan, is nog niet helemaal duidelijk. Mogelijk maakte de planeet ooit ‘gewoon’ deel uit van een planetenstelsel, maar is deze daar later uitgeslingerd. Een andere optie is dat de solitaire objecten helemaal geen planeten, maar de kleinst mogelijke sterren zijn. Hoeveel eenzame planeten er zijn, is onbekend, maar sommige wetenschappers schatten dat er vijftig procent meer eenzame planeten dan ‘gewone’ planeten zijn en ook in de Melkweg zou het krioelen van de eenzame planeten.

Atmosfeer
In de buurt van de planeet zijn geen heldere sterren aangetroffen. En daardoor zijn de onderzoekers met telescopen in staat geweest om een goed beeld te krijgen van de atmosfeer van de planeet. “Het onderzoek van planeten bij andere sterren is vergelijkbaar met het bestuderen van een vuurvliegje dat een centimeter naast een verre, felle koplamp van een auto zit,” vertelt onderzoeker Philippe Delorme. “Dit nabije solitaire object biedt de mogelijkheid om het vuurvliegje nauwkeurig te onderzoeken, zonder dat het oogverblindende licht van de auto alles verpest.”

Belangrijk
Het onderzoek naar solitaire planeten is van cruciaal belang, zo stelt Delorme. “Deze objecten zijn belangrijk, want ze kunnen ons ofwel helpen begrijpen hoe planeten uit hun planetenstelsels kunnen worden verstoten, of hoe zeer lichte objecten uit het stervormingsproces kunnen voortkomen. Als dit kleine object een planeet is die door zijn oorspronkelijke stelsel is verstoten, roept dat het frappante beeld op van verweesde werelden die door de lege ruimte zwerven.”

De onderzoekers pleiten voor meer onderzoek naar de planeet. Het is nu van cruciaal belang om vast te stellen of de planeet echt bij AB Doradus hoort. Als de twee geen verband met elkaar houden, wordt het heel lastig om te bevestigen dat het om een planeet en niet om een bruine dwerg gaat. Ongeacht hoe het ook uitpakt: de uitkomst helpt onderzoekers om het ontstaan en gedrag van planeten en sterren beter te begrijpen.