Het zit allemaal in de ogen.

Dat is kortweg de conclusie die Franse onderzoekers trekken in het blad Proceedings of the Royal Society B. De onderzoekers bestudeerden de ogen van 30 studenten met dyslexie en vergeleken die vervolgens met de ogen van een controlegroep, bestaande uit 30 studenten zonder dyslexie. Al snel stuitten ze op een verschil tussen beide groepen. Het verschil zat in de ordening van lichtgevoelige ‘blauwe’ kegeltjes in het oog.

Kegeltjes
Op het netvlies bevinden zich verschillende lichtgevoelige cellen: kegeltjes en staafjes. De staafjes zijn er in drie varianten: kegeltjes die gevoelig zijn voor blauw, groen en rood licht. De meeste kegeltjes bevinden zich in het hart van het netvlies, in de fovea centralis (ook wel het centrale groefje genoemd). Maar in het centrale groefje is een piepklein cirkeltje te vinden waarin zich helemaal geen kegeltjes ophouden. Laten we het voor het gemak de kegelvrije zone dopen. Wat de onderzoekers nu ontdekt hebben, is dat de ordening van kegeltjes rond deze kegelvrije zone in de ogen van mensen met dyslexie heel anders is dan in de ogen van mensen zonder dyslexie. Bij mensen zonder dyslexie zijn de kegeltjes in het ene oog zo geordend dat de kegelvrije zone mooi rond is en in het andere oog zo geordend dat de kegelvrije zone onregelmatig van vorm is. Maar bij mensen met dyslexie is de kegelvrije zone in beide ogen rond.

Afbeelding: Skitterphoto / Pixabay.

Twee beelden
Wat betekent dat? Je moet je bedenken dat iedereen die met twee ogen de wereld aanschouwt, continu twee iets van elkaar verschillende versies van hetzelfde beeld binnenkrijgt. En het brein moet er eentje kiezen. Daarbij laat het brein zich leiden door het dominante oog: het beeld van dat oog is namelijk net ietsje beter dan van het andere oog. Wat het onderzoek nu laat zien, is dat mensen zonder dyslexie een ronde kegelvrije zone hebben in hun dominante oog. Mensen met dyslexie hebben twee ronde kegelvrije zones en dus geen dominant oog, zo stellen de onderzoekers. En dat resulteert erin dat het brein dus twee iets van elkaar verschillende beelden voorgeschoteld krijgt en daar iets van moet zien te maken. En daar gaat het waarschijnlijk fout, zo schrijven de wetenschappers: “Het gebrek aan asymmetrie kan de biologische en anatomische basis zijn voor lees- en spellingproblemen bij mensen die goed kunnen zien, maar wel dyslectisch zijn.”

Als dit inderdaad de oorzaak van dyslexie is, dan hebben we een vrij gemakkelijke manier gevonden om dyslexie te diagnosticeren. Men hoeft alleen maar een blik in het oog te werpen. Daarnaast denken de onderzoekers dat dit verschil tussen mensen met en zonder dyslexie vrij goed te behandelen is.