Muizen zingen een voor ons onhoorbaar liedje wanneer ze elkaar het hof maken. En nu hebben onderzoekers ontdekt hoe de muizen dat liedje maken.

Muizen – maar ook ratten en veel andere knaagdieren – produceren ultrasone liedjes. Ze zingen deze – voor ons niet hoorbare – liedjes om een partner te versieren of om hun territorium te verdedigen. Hoewel deze liedjes al veelvuldig zijn bestudeerd – bijvoorbeeld om een beter beeld te krijgen van communicatiestoornissen in mensen – is nog altijd onduidelijk hoe muizen deze geluiden produceren. Tot nu.

Het mechanisme
Muizen blijken voor hun liedjes een mechanisme te gebruiken dat eerder alleen nog maar in supersonische straalmotoren is aangetroffen. De muizen richten een luchtstroom afkomstig uit de luchtpijp op de binnenzijde van het strottenhoofd, waardoor resonantie en een ultrasoon fluitgeluidje ontstaat. “Muizen maken ultrageluiden op een manier die we nog nooit eerder bij een dier hebben gezien,” stelt onderzoeker Elena Mahrt.

“Muizen blijken iets heel ingewikkelds en slims te doen om ultrageluiden te maken”

Straalmotor
Onderzoeker Anurag Agarwal voegt toe: “Ditzelfde mechanisme produceert – voor zover we weten – verder alleen geluid tijdens de toepassing van een supersone stroom, zoals het verticaal opstijgen en landen met een straalmotor,” vertelt onderzoeker Anurag Agarwal. “Muizen blijken iets heel ingewikkelds en slims te doen om ultrageluiden te maken.”

Stembanden
Wetenschappers hadden altijd wel hypotheses over hoe de liedjes van muizen ontstonden. De liedjes zouden het resultaat zijn van een mechanisme dat vergelijkbaar is met dat van een theeketel. Of de liedjes zouden veroorzaakt worden door vibratie van de stembanden. Beide hypotheses zijn dus fout. Beelden van zingende muizen laten bijvoorbeeld zien dat de stembanden van de dieren helemaal stil liggen terwijl ze hun liedje produceren, zo is in het blad Current Biology te lezen.

“Het lijkt waarschijnlijk dat veel knaagdieren ultrageluiden gebruiken om te communiceren, maar we weten daar heel weinig over,” stelt onderzoeker Coen Elemans. “Het is zelfs mogelijk dat vleermuizen dit coole mechanisme gebruiken voor echolocatie. Hoewel muizen zo intensief zijn bestudeerd, blijken ze toch nog enkele verrassingen voor ons in petto te hebben.”