Onderzoekers voorspellen dat het ijsvrije deel van het continent de komende decennia flink groter zal worden.

Op dit moment is minder dan 1 procent van Antarctica ijsvrij. In dat ijsvrije deel leven bijna alle Antarctische planten en dieren. En zij zullen de komende decennia naar verwachting flink wat meer ruimte krijgen. Onderzoekers voorspellen dat tegen het jaar 2100 een enorm gebied (tot wel 17.267 km2) dat nu nog bedekt is met ijs, ijsvrij zal zijn.

Modellen
De onderzoekers baseren hun conclusies op modellen. Deze suggereren dat hogere temperaturen resulteren in groeiende ijsvrije gebieden. En soms groeien die gebieden naar elkaar toe en vormen ze uiteindelijk één grote ijsvrije regio.

Antarctisch Schiereiland
“De grootste veranderingen zien we op het Antarctisch Schiereiland, maar we zien het ook langs de Oost-Antarctische kustlijn,” vertelt onderzoeker Aleks Terauds. “Hoewel dit nieuwe gebieden zijn die inheemse soorten kunnen koloniseren, kan het ook resulteren in de verspreiding van invasieve soorten en op de lange termijn het uitsterven van minder competitieve inheemse soorten.”

Hier zie je een ijsvrij, met korstmossen begroeid, stukje Antarctica. Afbeelding: Jasmine Lee.

Belangrijke gebieden
Op dit moment zijn er dus al ijsvrije gebieden op Antarctica te vinden. Hun omvang loopt sterk uiteen. Sommige zijn minder dan 1 vierkante kilometer groot. Andere meten duizenden vierkante kilometers. “Het zijn belangrijke voortplantingsgebieden voor zeehonden en zeevogels,” vertelt onderzoeker Jasmine Lee. “Ook herbergen ze kleine ongewervelden zoals springstaarten en rondwormen en vegetatie zoals schimmels, korstmos en mos, waarvan velen nergens anders ter wereld voorkomen.”

Het is voor het eerst dat onderzoekers onderzocht hebben welke impact klimaatverandering op de ijsvrije delen van Antarctica heeft. “Tot nu heeft het Antarctische klimaatonderzoek zich met name gericht op ijskappen en de potentiële impact op de wereldwijde zeespiegelstijging,” vertelt onderzoeker Jasmine Lee. “Het effect dat klimaatverandering op ijssmelt en de inheemse Antarctische biodiversiteit heeft, is grotendeels over het hoofd gezien.” En daar moet verandering in komen, vindt Terauds. “Het effect van groeiende ijsvrije gebieden begrijpen, is cruciaal als we de implicaties die klimaatverandering in Antarctica heeft, willen doorgronden.”